CommentaarEerste Kamer

Dubbele petten kunnen bij een deeltijdparlement horen, maar de Eerste Kamer moet niet opkijken van een verbaasde buitenwereld

De Eerste Kamer bewaakt liefst de eigen integriteit, maar vergeet de verbaasde blik van de buitenwereld.

Eerste Kamerlid Anne-Wil Duthler zou een dubbele rol vertolken op het Binnenhof vanwege betrokkenheid bij een wetsvoorstel.Beeld ANP

Tot haar verbazing weet VVD-senator Anne-Wil Duthler de schijnwerpers op zich gericht vanwege haar dubbele rol op het Binnenhof. Terecht stelt onderzoeksplatform Follow the Money haar positie aan de kaak: mag van iemand die als betaald adviseur een wet helpt voorbereiden een onafhankelijk oordeel over die wet worden verwacht? De slager keurt zijn eigen vlees.

Vanuit de Eerste Kamer klinken prompt sussende woorden: dubbele petten horen nou eenmaal bij een deeltijdparlement en Eerste Kamerleden zijn prima in staat om zichzelf en elkaar te controleren. Dat was ook de reactie toen deze krant in 2015 blootlegde dat Eerste Kamerleden in de vorige zittingsperiode liefst 675 keer stemden over wetsvoorstellen waarbij ze zelf op een of andere manier betrokken waren vanwege hun andere werkzaamheden.

Wat de Eerste Kamer daarbij over het hoofd ziet, is de verbaasde blik van de buitenwereld. Overal geldt dat zelfs de schijn van belangenverstrengeling vermeden dient te worden. Gemeenteraads- en statenleden onthouden zich in zulke gevallen van stemming. De Eerste Kamer heeft zich lang aan die norm kunnen onttrekken omdat het ogenschijnlijk niet veel uitmaakte. De politieke machtsverhoudingen werden immers in de Tweede Kamer bepaald. Nu ook de Eerste Kamer steeds vaker van doorslaggevend belang is voor de daadkracht van het landsbestuur, moeten Eerste Kamerleden niet raar opkijken als kiezers willen weten hoe zij tot hun stemgedrag komen.

Het pettenprobleem is niet eenvoudig op te lossen. De transparantie kan nog veel beter, maar een Kamer met een eendaagse werkweek kan niet van de leden vragen de andere werkzaamheden te staken. Daar zal altijd enige wrijving blijven. Wel is het te hopen dat de staatscommissie-Remkes, die zich momenteel buigt over de toekomst van het parlementaire stelsel, deze week goed oplet. Een indirect gekozen Eerste Kamer als sta-in-de-weg voor de politieke wensen van de direct gekozen Tweede Kamer, gaf al aanleiding om de grondwettelijke bevoegdheden van die Eerste Kamer kritisch te evalueren. Met de groeiende twijfel over de onafhankelijke positie van de leden komt er nog een goede aanleiding bij.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden