column Sheila Sitalsing

Dromen van de contouren van vijftig miljard

Hans de Boer droomde al hardop van Schiphol in zee en een spoorlijn naar het Noorden – de voorman van VNO-NCW weet dat kleine dromen voor bange mensen zijn, terwijl we hier easy-peasy ­Singapore kunnen worden met wat goede wil. Ook anderen kon je de afgelopen tijd verlekkerd horen praten over het investeringsfonds dat Wopke Hoekstra met Prinsjesdag misschien uit zijn koffertje zou toveren.

Mogelijk gevuld met vijftig miljard euro, misschien wel met honderd miljard, misschien wel met een hoeveelheid gratis geld die elk voorstellingsvermogen te boven zou gaan. Om lekker uit te geven aan grootse ­daden. Denk infrastructuur, denk alles met ‘cyber’ of ‘informatietechnologie’, denk ‘groen’, denk ‘disruptief’ of ‘innovatief’ of iets anders dat op -ief eindigt. Bij ­Bouwend Nederland konden ze niet meer slapen van opwinding.

Hoekstra zelf liep er onlangs lustig op vooruit in drie zinnetjes in zijn Schoo-lezing, ingeklemd tussen wrede opmerkingen over zijn wens om te snijden in ‘de uitdijende kosten van’ de sociale zekerheid enerzijds, en een passage waarin hij migranten, vluchtelingen en de mensen die ze vroeger allochtonen noemden vrolijk op één hoop gooide anderzijds: ‘En het betekent dat het verstandig is om de komende periode te onderzoeken hoe we aan de ene kant de overheidsuitgaven ook voor de toekomst beheersbaar houden, maar tegelijkertijd – gebruikmakend van de uitzonderlijk lage rente – fundamenteel kunnen investeren in het langetermijnverdienvermogen van Nederland. Ik las in de krant dat sommigen in Den Haag hierbij zelfs denken aan een fonds. Maar daar kan ik tot Prinsjesdag niets over ­zeggen.’

Schiet verdomme op met zo’n investeringsfonds, liet Mario Draghi donderdag alvast weten, terwijl hij met zijn lege bazooka zwaaide. Want Draghi kan wel aan de gang blijven met het verlagen van rentes die niet veel ­lager kunnen en met het opkopen van staatsleningen die zo langzamerhand allemaal opgekocht zijn, terwijl iedereen en Klaas Knot tegen hem schreeuwt dat hij daarmee moet ophouden, maar zolang overheden van rijke eurolanden te beroerd zijn om zelf serieus geld in de economie te pompen, doet hij het maar.

Het klonk moeilijk voorstelbaar, zo’n pot geld op zoek naar projecten waar het politiek leuk mee scoren is, want elke gedisciplineerde krantenlezer die altijd braaf de stukjes over staathuishoudkunde helemaal uitlas weet dat zuinigheid met vlijt huizen als kastelen bouwt. Niet meer uitgeven dan je hebt, staatsschulden en begrotingstekorten zijn er om bestreden te worden, leerden we van opeenvolgende ministers van Financiën. En wie lollig wil doen, doet neerbuigend over ­zuidelijke broedervolken die hun geld verbrassen aan drank en vrouwen.

Vrijdagmiddag meldde De Telegraaf dat in de Miljoenennota inderdaad wordt gerept van zo’n fonds. Delen van die nota zijn traditiegetrouw in het weekend vóór Prinsjesdag gevoerd aan de pers om het volk alvast op te warmen, zodat het dinsdag enthousiast de wave kan ­inzetten wanneer Hoekstra en Rutte zich vertonen. Over dat investeringsfonds gebruikt Hoekstra in de ­Miljoenennota aanmerkelijk voorzichtiger bewoordingen dan de eerdere opgewonden berichtgeving deed vermoeden: het kabinet zal ‘de mogelijkheden onderzoeken om verder te investeren in onder meer innovatie, kennisontwikkeling en infrastructuur. We werken daarvoor contouren uit van een investeringsfonds dat voeding biedt aan verstandige investeringen ten bate van ons verdienvermogen op de lange termijn.’

Geen vijftig miljard, geen honderd miljard, geen ­ander onvoorstelbaar bedrag, maar ‘contouren’ die zomaar zouden kunnen vervagen in de mist van de discussie die ongetwijfeld nog volgen zal. Dat is een domper voor iedereen met een lobbyistendiploma die zich al aan het warmlopen was om namens opdrachtgevers een greep in de pot te doen. En een domper voor bewindslieden en Kamerleden die al lijstjes hadden op­gesteld van leuke hobbyprojecten.

Het is ook geruststellend nieuws, om dezelfde ­redenen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden