ColumnBert Wagendorp

Drie weken duurde corona: van voorspelbaarheid krimpt de tijd

Op de ranglijst van merkwaardigste halfjaren sinds 1900 scoort dat van 2020 vermoedelijk een plaatsje in de top-drie. Tussen 1914 en 1918 en 1940 en 1945 had je ook een paar heel vreemde halfjaren, maar toen was het oorlog en oorlogs-halfjaren vormen een aparte categorie.

Het is altijd moeilijk de historische waarde van een periode waar je zelf middenin hebt gezeten vast te stellen, maar ik vermoed dat we het in 2030 nog weleens zullen hebben over de eerste zes maanden van 2020. ‘Ik weet nog goed dat...’ Dat duurt tot iemand uit het na-coronatijdperk zo rond 2040 smeekt om alsjeblieft op te houden met dat ouwelullengezeur over lockdowns, mondkapjes en persconferenties van een zekere Mark Rutte.

Wat mij in het eerste halfjaar van 2020 het meest is ­opgevallen, is de invloed van corona op de tijd. Waar zijn de maanden maart, april en mei gebleven? Opgevreten door het virus, voorbijgegaan in een grijze wolk van herhaling en dagen zonder onderscheid. Elke dag dezelfde gesprekken, dezelfde mensen op tv, elke dag corona­columns en Hugo de Jonge, elke dag de RIVM-meldingen.

Van voorspelbaarheid krimpt de tijd. Het was, behalve een merkwaardig halfjaar, zodoende ook het kortste halfjaar uit de recente geschiedenis. Januari en februari hielden zich redelijk aan de normale tijdsbeleving, de vier maanden erna duurden ongeveer drie weken. Alleen daarom al hoop ik dat een tweede golf uitblijft.

Het kan natuurlijk ook gebeuren dat we het eerste halfjaar van 2020 razendsnel zullen zijn vergeten. Omdat er inmiddels, godverhoede, alweer zoveel andere, nog veel vreemdere halfjaren voorbij zijn getrokken. Omdat uit ­talloze evaluaties, terugblikken en analyses is gebleken dat wat we op het moment zelf als zeer bijzonder hebben ervaren, op de keper beschouwd helemaal zo bijzonder niet blijkt te zijn geweest. Dat het uiteindelijk niet meer was dan een hikje in de tijd, uitvergroot door overdadige media-aandacht en hysterische twitteraars.

Ook wanneer een vaccin wordt ontwikkeld, zal dat onze beleving van de coronatijd met terugwerkende kracht sterk veranderen en zullen we erop terugkijken als op de pest in de Middeleeuwen; iets van vroeger, toen we nog blind en primitief aan het stuntelen waren met wanhopig anderhalvemetergedoe en zonder vaccin.

Uiteindelijk zal de ophef van het eerste halfjaar van 2020 worden teruggebracht tot één getal: dat van de ­doden. Die vormen, behalve in persoonlijke gevallen, geen garantie tegen vergetelheid. Corona eiste tot dusver wereldwijd ruim een half miljoen slachtoffers. De schattingen van het aantal doden ten gevolge van de Vietnamoorlog (1955 – 1975) variëren van anderhalf tot bijna vier miljoen, en toch is het al bijna een vergeten oorlog.

Misschien hebben we straks een coronamonument ­nodig om ons het eerste halfjaar van 2020 te herinneren. Dat kan dan omver worden getrokken door de bejaarde dansleraar Willem Engel, als symbool van viruswaanzin.

Misschien zullen we ons corona herinneren door wat er daarná gebeurde. Door de economische crisis, maar vooral door wat er veranderde. Dat is wat ik hoop, maar wat die hoop waard is, zal moeten blijken.

Ik ga de komende weken de verloren tijd inhalen in Frankrijk en vier maanden in drie weken persen. Gebruik van het woord corona is streng verboden, wie bewust ­anderhalve meter afstand houdt kan vertrekken.

Ik wens iedereen een fijne en eindeloos lange vakantie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden