Column Sheila Sitalsing

Drammen kreeg pas opnieuw vleugels toen de VVD voluit voor de popi-jopikoers koos

Wat een drammer is, wil Tunahan Kuzu dinsdagavond tijdens een debat over het klimaatbeleid, dat nog helemaal geen klimaatbeleid is want er is nog bar weinig besloten, weten van Klaas Dijkhoff. Daarvoor moet Kuzu ‘maar in het woordenboek kijken’ adviseert Dijkhoff met die bestudeerde nonchalance van hem en die afwezige blik die doet vermoeden dat hij ‘Zat ik maar thuis in Breda achter een gehaktbal’ denkt, maar ik vind het een goede vraag.

Want drammen, dat hoorde je vroeger alleen in combinatie met heel oude PvdA’ers van wie je niet mocht lachen zolang er nog armoede was in de wereld. Het begrip is onlosmakelijk verbonden aan Joop den Uyl, ‘drammer en dromer’. 

Later werd het iets om ‘linkse mensen’, in de tijd dat het nog duidelijk was wat links was en wat rechts, mee weg te zetten. Iemand die tegen kernwapens was en veel ontwikkelingsgeld wilde sturen ‘naar Afrika’ was volgens de tegenpartij ‘een linkse drammer’.

In de Tweede Kamer hoorde je het tot voor kort nauwelijks meer. Als je op ‘dram’ zoekt in de schriftelijke weergave van parlementaire debatten, kom je voornamelijk het woord ‘drama’ tegen. Kamerleden vinden verschrikkelijk veel kwesties ‘dramatisch’ of een ‘drama’, ook tamelijk futiele kwesties.

Drammen of drammer evenwel: amper gebruikt in de afgelopen twintig jaar. Hooguit in zinsconstructies waarin ‘de minister zijn zin doordramt’. Persoonlijk zou ik ‘doordrijven’ zeggen, maar in het parlement mag taalkundig veel.

De laatste jaren duikt het af en toe weer op, meestal in een tirade van iemand van de PVV, maar het begrip kreeg pas opnieuw vleugels toen de VVD elke reserve liet varen en voluit voor de popi-jopikoers koos. Han ten Broeke, een inmiddels vertrokken VVD-Kamerlid, jatte de combinatie ‘dromer en drammer’, ging dat in het parlement als diskwalificatie gebruiken van mensen met wie hij het niet eens was over de Europese Unie, en voegde daar als positieve tegenkracht ‘de doeners’ aan toe. Types van handen uit de mouwen, knopen eruit trekken, problemen oplossen – dat werk.

Sinds het klimaatbeleid, dat nog helemaal geen klimaatbeleid is want er is nog bar weinig besloten, het nieuwe strijdperk is geworden in de cultuuroorlog tussen het nieuwe links en het nieuwe rechts, is ‘drammer’ helemaal terug. Nadat Klaas Dijkhoff onlangs in De Telegraaf opzichtig naar FvD-kiezers viste door Rob Jetten en Jesse Klaver ‘drammers’ te noemen inzake het klimaatbeleid, verexcuseerde hij zich achteraf voor zijn ‘lompe’ woorden. Hij had enkel ‘rust en perspectief’ in de klimaatdiscussie willen brengen.

Maar Dijkhoff wist precies wat hij deed. Een ‘drammer’ ligt in dezelfde gevoelsklasse als een ‘deuger’, dat zijn mensen die het land willen ‘uitverkopen’, Zwarte Piet willen afschminken, asielzoekers hierheen willen halen met gratis borstvergroting toe, en paaseitjes, kerstbomen en de gehaktbal willen ‘afpakken’.

Een ‘doener’ staat daar tegenover. Net zoals een ‘realist’, het begrip dat vaak gebruikt wordt als schaamlap voor xenofobie en benepen nationalisme. Dat het CDA de verkiezingscampagne voor de Provinciale Staten heeft afgetrapt met  hetzelfde begrippenpaar – in het klimaatdebat moeten ‘we stoppen met dromen en drammen’ en kiezen voor ‘realisme’ – geeft te denken.

Gelukkig is er meer dan deze armzaligheid. Donderdag reizen honderden tieners naar Den Haag om opgewekt en standvastig te eisen dat de zelfbenoemde doeners hun toekomstdromen niet versjteren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.