Draghi temt de Grieken en de markten

Door het opkoopprogramma van de ECB heeft Griekenland geen onderhandelingspositie meer. De markten weten dat Draghi ingrijpt als het nodig is.

Melvyn Krauss
Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank (tweede van links) arriveert in Brussel op 11juli voor een vergadering van de Eurogroep van minister van Financiën over het derde steunpakket aan Griekenland. Beeld AP
Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank (tweede van links) arriveert in Brussel op 11juli voor een vergadering van de Eurogroep van minister van Financiën over het derde steunpakket aan Griekenland.Beeld AP

President Mario Draghi van de Europese Centrale Bank (ECB) heeft één en andermaal duidelijk gemaakt dat het lot van Griekenland in de eurozone in handen moet liggen van de Europese politici en niet van centrale bankiers. Maar ondanks Draghi's succes als eerlijke bemiddelaar tussen Griekenland en zijn schuldeisers bij het toedelen van noodleningen kon hij niet verhinderen dat de ECB een beslissende rol ging spelen in de gisteren gesloten deal tussen Griekenland en zijn crediteuren over steunverlening.

Het enkele feit dat de ECB beschikt over een programma van kwantitatieve verruiming (QE) dat de centrale bank in staat stelt obligaties op te kopen om besmetting als gevolg van een Grexit te voorkomen, heeft de onderhandelingspositie van de Grieken ernstig ondermijnd.

Het doel van het opkopen van obligaties in het kader van de kwantitatieve verruiming is om geld in de eurozone te pompen om inflatie tegen te gaan - maar het vermogen van de ECB om deze aankopen te doen heeft ook geleid tot een relatieve rust op de financiële markten rond de onderhandelingen over steunverlening. Want de handelaren weten dat Draghi zal ingrijpen wanneer besmettingsgevaar dreigt.

Verrassing

Het dreigement van Athene om onrust in de markten te zaaien was het fundament van zijn onderhandelingspositie. Zonder dat zou de Griekse regering op Samson lijken nadat Delila zijn haar had afgeknipt: wel meedoen in de strijd, maar zonder dodelijk wapen.

Commentatoren zijn verrast dat de Griekse crisis niet heeft geleid tot wereldwijde paniek. Dat komt door de kwantitatieve verruiming. Handelaren hebben begrepen dat die fungeert als een 'liquiditeitsschild' voor markten die anders zouden kunnen droogvallen of gek worden van de stress en de opwinding. Tot nu toe beperkt de besmetting zich tot kalmte die zich verspreidt van de Europese naar de wereldmarkten - ondanks het feit dat de kans op een Grexit enorm is toegenomen. Handelaren begrijpen dat het dumpen van schuldpapier zal leiden tot even heftig opkopen daarvan door de ECB. Zij herinneren zich Draghi's uitspraak 'alles wat nodig is' en weten dat hij nu de wapens heeft om dat waar te maken.

Net als een rakettenschild de macht van het aanvallende land ondermijnt, neutraliseert het liquiditeitsschild van de kwantitatieve verruiming de opwinding op de markten die Syriza hoopte op te wekken om concessies van zijn schuldeisers af te dwingen. Het pleit voor bondskanselier Merkel dat zij onderkende dat kwantitatieve verruiming een handig instrument is om financiële instabiliteit te bestrijden. Het neutraliseren van de macht van Griekenland over Europa is voor Duitsland veel belangrijker dan de vraag of kwantitatieve verruiming al dan niet in overeenstemming is met de orthodoxe Duitse monetaire doctrine.

Melvyn Krauss is emeritus hoogleraar economie aan New York Universitey. Beeld .
Melvyn Krauss is emeritus hoogleraar economie aan New York Universitey.Beeld .

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden