Opinie

'Draghi helpt eurozone niet blijvend aan banen'

Het bijdrukken van euro's om de Europese economie aan te jagen, werkt op de lange termijn averechts, betoogt econoom Ron Hogenboom.

Mario Draghi van de Europese Centrale Bank. Beeld epa

In zijn column 'De verkeerde vrienden van Mario Draghi' bepleit Rens van Tilburg (O&D, 10 september) monetaire financiering van infrastructurele uitgaven. Volgens Van Tilburg zou dit een effectieve manier zijn om de Europese economie een impuls te geven. Hoewel het idee sympathiek lijkt, getuigt het meer van politieke naïviteit. Bovendien kan het uiteindelijk juist een negatief effect hebben op de economische groei.

Ten eerste vergeet Van Tilburg dat het lang, vaak jaren, duurt voordat de eerste spade de grond in gaat als het kabinet heeft besloten een weg, spoorlijn of zeesluis aan te leggen. Zeker in Nederland vergen plannings- en vergunningsprocedures van infrastructuur door de uitgebreide inspraakmogelijkheden veel tijd. Dus als de Europese Centrale Bank bij haar vergadering in oktober voor Europese infrastructurele werken honderden miljarden beschikbaar stelt, zou vanuit deze uitgaven op zijn vroegst in 2016 een positief effect op de economische groei kunnen uitgaan.

Voorbij aan de politieke werkelijkheid
Ten tweede, en dit is een meer fundamenteel punt, gaat de econoom Van Tilburg met zijn pleidooi voorbij aan de politieke werkelijkheid. Als de ECB overheden miljarden ter beschikking stelt voor infrastructurele werken hoeft elke Europese regering hier minder geld voor uit te trekken. De ECB speelt dan gewoon begrotingsgeld vrij. Geld dat politici dolgraag zullen willen besteden (lees verjubelen) aan leuke dingen voor kiezers. Kortom, de ECB stimuleert een schuif op nationale begrotingen van productieve investeringen die bijdragen aan economische groei op de lange termijn naar consumptieve uitgaven. Dat moet je niet willen. Zeker niet omdat veel Europese regeringen reeds scherp hebben gesneden in hun investeringen om zo politiek pijnlijke bezuinigingen op bijvoorbeeld uitkeringen en subsidies te vermijden.

Een derde en eveneens fundamenteel punt is dat de ECB met zo'n aanpak de prikkel ondermijnt om pijnlijke maar noodzakelijke economische hervormingen door te voeren. Waarom zou de Italiaanse of Franse regering de reeds lang over tijd zijnde hervormingen in haar land doorvoeren als centraal bankier Mario Draghi de economische groei wil aanjagen met zijn vers gedrukte geld? Reeds nu maakt de ECB het overheden gemakkelijk met haar bijzonder ruime monetaire beleid. Draghi heeft hiermee tijd gekocht, maar de prikkel voor de regeringen van de eurozonelanden om deze tijd nuttig te gebruiken - lees hun financieel-economische huishouding op orde te brengen - ontbreekt. En zonder prikkels doen politici wat hun goeddunkt. Pijnlijke hervormingen doorvoeren hoort daar meestal niet bij, zeker niet bij Zuid-Europese politici.

De ECB heeft inmiddels meer dan genoeg gedaan om het economisch herstel te bevorderen. Het is nu de beurt aan de politiek om andere effectieve financieel-economische instrumenten in te zetten. Landen als Italië en Frankrijk moeten eindelijk starten de broodnodige hervormingen door te voeren, zoals minister Dijsselbloem van Financiën zijn EU-collega's tijdens de Ecofin in Milaan terecht voorhield. Beide landen hebben hiervoor volgens rapporten van de OECD, IMF en World Economic Forum nog alle ruimte.

Alleen door verbetering van het reële ondernemingsklimaat kunnen bedrijven worden verleid te investeren en daarmee nieuwe banen en duurzame economische groei te creëren. De rest resulteert op zijn best in een kortstondige opleving waaraan achteraf een hoog prijskaartje blijkt te hangen.

Ron Hogenboom is econoom.

Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden