'Dragen boerka is bewuste stellingname tegen de samenleving'

Door het dragen van een boerka kunnen vrouwen niet normaal deelnemen aan de samenleving. Daarom moet de boerka verboden worden, schrijft publicist Asher Ben Avraham.

Een vrouw met boerka. Beeld anp

Het kabinet-Rutte heeft een boerkaverbod aangekondigd. Hiermee is een discussie losgebarsten of een dergelijke ingrijpende maatregel in de Nederlandse samenleving wel op zijn plaats is. De critici van het verbod beschouwen het boerkaverbod vooral als een aantasting van de (godsdienst)vrijheid van vrouwen en als een symbolisch staaltje islam-bashing. Anderen zetten vraagtekens bij het argument van de regering dat de openbare orde gebaat is bij een verbod op het dragen van gezichtsbedekkende kleding.

Maar je kan nog een laag dieper gaan. Dan kom je op het terrein van de filosofie en gaat het over opvattingen over de rol van de mens in de maatschappij. Want wat is de maatschappij eigenlijk? Kort gezegd is de maatschappij wat mensen in een land met elkaar hebben opgebouwd. De maatschappij is het samenleven van mensen, ofwel de samenleving.

Mensen zijn immers geen eenlingen. Mensen hebben elkaar nodig en gaan met elkaar om. Tegelijkertijd streven ze naar vrijheid: bijvoorbeeld om dat te doen wat zij denken dat goed is voor henzelf en hun naasten. In het westerse democratische model wordt grotendeels vrijgelaten hoe mensen daarin een evenwicht bereiken. De overheid probeert via wetgeving asociaal gedrag te begrenzen om zo een basisniveau van 'omgaan met elkaar' te bewerkstelligen.

De wet stelt bijvoorbeeld regels om gewelddadigheid tussen mensen in woord en daad tegen te gaan, de integriteit van het menselijk lichaam te waarborgen, het persoonlijk bezit te beschermen en overlast voor de medemens te beperken. Dit alles met het oogmerk om de omgang van mensen met elkaar enigszins soepel te laten verlopen. In de wet worden gedragsnormen vastgelegd die de olie moeten zijn in het sociale raderwerk van de samenleving.

Tegen de samenleving
De overheid bemoeit zich dus met het sociale gedrag van mensen en heeft daar volgens mij ook alle recht toe. Sinds jaar en dag streven achtereenvolgende kabinetten - van welke signatuur dan ook - naar een samenleving waarin burgers actief participeren. Ik meen dat het dragen van een boerka de gewenste actieve participatie in de weg staat. Het dragen van een boerka is immers een bewuste stellingname tegen de samenleving.

De individuele vrouw die een boerka draagt sluit zich af van de buitenwereld door zich onherkenbaar te maken voor de ander. Een boerka bedekt het gehele lichaam. Een boerka verstopt de mens. De unieke individualiteit wordt ontkend. De boodschap die bovendien met het dragen van een boerka wordt afgegeven is: 'Ik wil niet meedoen aan het maatschappelijk verkeer tussen mensen. Ik wil niet op gelijkwaardig niveau communiceren met de medemens. Men mag mij niet zien. Ik sta buiten jullie samenleving. Het is jullie samenleving, niet de mijne.'

Het is voor de draagster van een boerka vrijwel onmogelijk om aan het arbeidsproces deel te nemen. Het normale sociale verkeer wordt er ernstig door bemoeilijkt. Gewoon boodschappen doen is er niet bij in een boerka. Met het dragen van een boerka bereik je geen succesvolle deelname aan de Nederlandse samenleving. En geen maatschappelijke participatie betekent feitelijk achterstelling van de vrouwen in kwestie.

Beetje boerka
De vraag is vervolgens: is een verbod noodzakelijk? Enerzijds vind ik het ongewenst om de boerka in het straatbeeld als voldongen feit te accepteren. Dat betekent het capituleren voor een mens- en vrouwbeeld dat haaks staat op dat van de moderne, actief participerende burger. Anderzijds gaat een radicaal verbod misschien toch te ver omdat de overheid zich te zeer mengt in de persoonlijke levenssfeer.

Het is jammer dat er zo weinig zit tussen verbieden en toestaan. Een tussenvorm, een boerkaverbod gecombineerd met een vergunningen- en ontheffingsstelsel, is natuurlijk niet te handhaven. Het blijft dus een keuze tussen uitersten. En omdat de participerende, communicerende en zich niet verstoppende burger mij zo lief is, kies ik voor het verbod. Een (beetje) boerka werkt namelijk niet.

Asher Ben Avraham is publicist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden