Doorwrocht adviesje nodig?

Adviezen van de deftige Raad van State worden door bewindslieden vrolijk naast zich neergelegd. Het eind van een instituut?

Wat is er toch aan de hand met de Raad van State? Het lijkt er sterk op dat de mening van geleerde staatsraden als Kees Schuyt, Rein Jan Hoekstra en Winnie Sorgdrager er in de Haagse politiek steeds minder toe doet. Met regelmaat nemen bewindslieden de Raadsadviezen vriendelijk knikkend in ontvangst, om hun plannen vervolgens grotendeels ongewijzigd naar de Tweede Kamer te sturen.

Neem nou het noeste werk dat het eerbiedwaardige adviescollege heeft verzet om op korte termijn de maatregelen tegen de topinkomens door minister Bos van Financiën van commentaar te voorzien. Het oordeel was niet erg lovend: de maatregelen komen te snel, vermengen fiscale wetgeving met strafrechtelijke, en leiden tot dubbele belastingen. Bos schreef de toelichting bij zijn voorstel wat uit, maar legde de échte kritiek grotendeels naast zich neer.

Het plan om alle scholieren van gratis schoolboeken te voorzien trof vergelijkbaar lot. Een subsidie aan de hogere inkomens, de onderwijskwaliteit is er niet bij gebaat en de marktwerking is er niet mee gediend, was het Raadsoordeel. Steekhoudende kritiek, maar CDA-staatssecretaris Van Bijsterveldt gaat - gesteund door PvdA en ChristenUnie – vrolijk door op de ingeslagen weg.


En dan de reactie van het kabinet op het jaarverslag van de Raad, dat begin april werd gepresenteerd. Bij die gelegenheid luidde vice-voorzitter Herman Tjeenk Willink maar weer eens de noodklok over de toestand van de democratie. Premier Balkenende wuifde het in zijn brief aan de Kamer allemaal weg.

Je kunt je afvragen waarvoor je nog zo’n adviescollege nodig hebt, als dit de manier is waarop kritische noten worden ontvangen. Achter de Haagse schermen klinkt dan ook steeds vaker de verzuchting dat de staatsraden het contact met de werkelijkheid aan het verliezen zijn. Maar wie is moedig genoeg om hardop te zeggen dat de houdbaarheidsdatum van de Raad misschien wel is verstreken?

Douwe Douwes

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.