Opinie

Doorbreken taboe Duitse herinneringscultuur is zorgwekkend

Commentaar

Wat onvoorstelbaar leek, wordt toch voorstelbaar: een Duitse politicus valt de herinneringscultuur aan.

AfD-leider Björn Höcke viel tijdens een partijbijeenkomst in Dresden de Duitse 'herinneringscultuur' aan. Beeld epa

De opkomst van de AfD is wel aangemerkt als een vorm van Duitse 'normalisering'. De partij zou opvattingen vertolken van mensen die zich niet vertegenwoordigd voelen door het brede politieke midden. Dat was weliswaar geen reden om het succes van de AfD toe te juichen, maar de ontwikkelingen in Duitsland corresponderen wel met die in veel andere Europese landen.

Van normalisering was echter geen sprake meer toen AfD-leider Björn Höcke tijdens een partijbijeenkomst in Dresden de Duitse 'herinneringscultuur' aanviel. Verwijzend naar het Holocaustmonument in Berlijn betoogde Höcke dat 'wij Duitsers het enige volk (zijn) dat een monument van schande in het hart van zijn hoofdstad heeft geplant'. Daarin heeft hij gelijk. Geen enkel ander land heeft zichzelf zo stelselmatig en indringend aan een duister verleden herinnerd. Mede daaraan heeft Duitsland echter ook zijn huidige prestige in de wereld te danken.

Toenmalig Bondsdagvoorzitter Wolfgang Thierse zei in 2005, bij de inwijding van het Holocaustmonument, het zich dan ook niet te kunnen voorstellen dat Duitsland ooit afstand zou willen doen van zijn herinneringscultuur. De woorden van Höcke wekken de vrees dat het onvoorstelbare toch voorstelbaar wordt, al moet daarbij worden aangetekend dat Höckes standpunt door de overgrote meerderheid van de Duitsers niet wordt gedeeld.

Duitsland is - aarzelend - zijn eigen oorlogsslachtoffers gaan herdenken en wil zijn verleden niet reduceren tot de twaalf jaren van het Derde Rijk. Maar de unieke omgang met het unieke dieptepunt in de Duitse geschiedenis is tot dusverre nooit ter discussie gesteld door een partij die in meerdere deelstaatparlementen is vertegenwoordigd.

Dat Höcke met dit taboe heeft gebroken, is zorgwekkend. Net als het feit dat hij hartstochtelijk werd toegejuicht, en dat voormalig bondspresident Richard von Weizsäcker - de belichaming van 'het goede Duitsland' - door Höckes toehoorders voor 'volksverrader' werd uitgemaakt. Omwille van haar geloofwaardigheid zou de AfD haar schaamte over de bijeenkomst in Dresden moeten uiten en zich krachtig van Höcke, AfD-leider in de deelstaat Thüringen, moeten distantiëren.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.