Opinie Iraanse moorden

Doorbreek radiostilte over Iraanse moorden

Is Iran bezig met een externe moordcampagne? Het kabinet moet openheid van zaken geven.

Ambulancepersoneel doet (tevergeefs) een reanimatiepoging bij de in Den Haag neergeschoten Iraanse vluchteling Ahmad Mola Nissi, november 2017. Foto Jos van Leeuwen

Dit voorjaar veroorzaakte een aanslag in Groot-Brittannië op een Russische dubbelspion en zijn dochter met een chemisch wapen (terecht) grote verontwaardiging. Er volgden sancties tegen Rusland en de uitzetting van diplomaten in veertien Europese landen en de VS.

Maar waarom blijft dezelfde aandacht en verontwaardiging uit nu het erop lijkt dat Iran zijn oude campagne om vijanden in het buitenland te doden (die eind jaren negentig stokte) weer hervat heeft – en wel ‘in het centrum van Europa’?

Lijkt, want Iran ontkent en openbaar gepresenteerde bewijzen ontbreken. Maar aanwijzingen genoeg. Een kleine opsomming vanaf 2015, toevallig ook het jaar van de ingang van het nucleaire akkoord met Iran:

15 december 2015: in Almere wordt een Iraniër geliquideerd, Reza Kolahi Samadi, een van Irans grootste staatsvijanden (omdat hij twee jaar na de revolutie een bomaanslag had gepleegd tegen de revolutionairen, juist toen die zelf druk bezig waren bloedig met de oppositie af te rekenen).

29 april 2017: Saeed Karimian, oprichter van een Iraans satellietkanaal dat westerse films uitzendt en door Teheran veroordeeld wegens ‘propaganda’, wordt door een Jeep klemgereden in Istanbul. Twee gemaskerde mannen stappen uit en doorzeven Karimian en een metgezel met kogels.

8 november 2017: bij een liquidatie in Den Haag wordt Ahmad Mola Nissi geveld door vijf kogels. Hij was betrokken bij een Iraanse oppositiegroepering en leefde in Nederland als politiek vluchteling met vrouw en vijf kinderen.

Januari 2018: de Duitse politie doet huiszoeking in tien huizen van vermoedelijke leden van de Iraanse Quds-strijdkrachten.

1 mei 2018: op de straten van New York wordt Mansoor Osanloo Iraans vluchteling, oud-vakbondsleider en nog steeds actief bij het organiseren van protesten in Iran, besproeid met een chemisch middel en vervolgens geslagen met een ijzeren staaf. Hij raakt tijdelijk in coma, maar overleeft.

21 mei 2018: de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo zegt dat de Iraanse Quds-strijdkrachten ‘geheime moordoperaties uitvoeren in het hart van Europa’. Hij wil er niet over uitweiden, maar zegt, gevraagd om toelichting, dat hij vierkant achter de uitspraak blijft staan. In juli zei hij tegen Sky News Arabia: ‘De Europeanen begrijpen de dreiging die van Iran uitgaat.’

6 juli 2018: De AIVD bevestigt zonder opgaaf van redenen de uitzetting van twee Iraanse diplomaten. Deze zware maatregel krijgt in politiek en media vrijwel geen aandacht.

Juli 2018: Duitse autoriteiten stellen Assodolah Assadi, een Iraanse diplomaat die dienst doet op de Iraanse ambassade in Wenen, in staat van beschuldiging voor het beramen van een complot om een bomaanslag te (laten) plegen tegen een Iraanse oppositiegroep in Frankrijk. Assadi zou een Iraans-Belgisch stel in Luxemburg een explosief van een halve kilo hebben gegeven om de aanslag te plegen. Zowel Assadi als het Belgische stel zijn opgepakt.

13 juli 2018: Trouw bericht, op grond van berichtgeving in een Iraanse krant, dat de Iraanse diplomaten het land moesten verlaten omdat ze volgens de AIVD betrokken waren bij de liquidatie van twee Iraniërs in Nederland. De AIVD bevestigt tegen de krant dat ze zijn uitgezet op basis van ‘informatie uit de inlichtingendienst’.

Het kan in theorie zo zijn dat al deze gebeurtenissen niets met Iraans staatsingrijpen te maken hebben en de slachtoffers bijvoorbeeld geheel per vergissing geliquideerd zijn. Het Openbaar Ministerie liet vorige maand droogjes weten dat er inzake de moord in Almere uit 2015 ‘geen aanknopingspunten zijn gevonden voor betrokkenheid van een buitenlandse mogendheid’. Tijd voor nieuwe brillendoekjes bij het OM?

Datzelfde geldt voor een expert van de UvA, Peyman Jafari, die in de Volkskrant na de liquidatie van Mola betwijfelde of Iran betrokken is: ‘Iran probeert steeds meer onderdeel te worden van de internationale gemeenschap. Dan zou dit een vreemde zet zijn.’ Wie de wereld met zoveel naïviteit beziet, kan zich beter helemaal niet buiten de bibliotheek wagen.

Het heeft er alle schijn van, ondanks ontkenningen van Iraanse zijde en Nederlandse radiostilte, dat Iran de oude gewoonte weer heeft opgepakt om vijanden in het buitenland om te (laten) leggen. En Nederland is centrum van deze activiteiten.

Onder onze ogen, in onze woonwijken, lijkt zich een sinistere internationale campagne te ontvouwen, maar er ontstaat geen politieke storm of stroom media-artikelen die de autoriteiten dwingt tot openheid van zaken.

Is het nucleaire akkoord met Iran (waar de VS onlangs uitstapten) de reden dat onze autoriteiten zo omzwachteld omspringen met deze affaires? Dat zou raar zijn, want westerse nucleaire verdragen met Rusland weerhouden ons niet van kritiek op dat land. Wanneer wordt politiek Den Haag wakker?

Arnout Brouwers is redacteur van de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.