CommentaarRaoul du Pré

Door wie wordt Rutte bij de hand genomen? Daar wordt het verschil gemaakt

De verkiezingsstrijd gaat dit keer misschien niet om het Torentje maar wel om de invloedrijke contreien.

Mark Rutte (VVD) tijdens de opnames van een speciale uitzending van het NOS Jeugdjournaal. Beeld ANP
Mark Rutte (VVD) tijdens de opnames van een speciale uitzending van het NOS Jeugdjournaal.Beeld ANP

Zorgen vooraf waren er genoeg: zou het wel lukken, een verkiezingscampagne in coronatijd? Zonder daverende speeches in bomvolle zalen. Zonder folderende politici in windjacks op elke straathoek. Zonder studio’s vol enthousiaste aanhangers bij de tv-debatten?

Veel praktische bezwaren werden overwonnen. In heel wat opzichten is het een normale campagne geworden, met één grote handicap: de langjarige trend dat in toenemende mate álles draait om de lijsttrekkers – ondersteund door slechts een klein team van naaste adviseurs – heeft vrijwel alle andere kandidaten nu echt volstrekt van het toneel gejaagd. Er worden woensdag zeker 120 tamelijk anonieme Kamerleden gekozen die nauwelijks campagne voor zichzelf hebben gevoerd en geheel op de slippen van hun aanvoerder de Kamer binnenkomen. Dat zal de gehate fractiediscipline alleen maar verder versterken.

Hoezeer de lijsttrekkers en de media intussen hun best deden om andere thema’s te agenderen, de coronacrisis bleef alles overschaduwen. Premier Rutte groeide in een jaar tijd uit tot de ongenaakbare favoriet van de kiezers. Zorgen over de economie, de werkgelegenheid en de volksgezondheid overheersen alles en in die cocktail neigen veel kiezers naar vertrouwd leiderschap.

Staat er dan niets op het spel in de komende dagen? Wie dat vreest, moet verder kijken dan de strijd om het premierschap. Want zeker met een flexibele geest als Mark Rutte in het Torentje is het misschien nog wel belangrijker wie er straks met hem aan de formatietafel zitten. Na drie kabinetten weten we: Rutte kan alle kanten op. Het verschil tussen de PVV in Rutte I en de PvdA in Rutte II had haast niet groter kunnen zijn. Rutte III was in veel opzichten weer een correctie op Rutte II.

Het volgende kabinet wordt centrum-rechts of centrum-links. En aan beide zijden bevinden zich nogal wat partijen die het beleid behoorlijk kunnen beïnvloeden. En niet eens alleen als ze aan de formatietafel belanden. Alleen al vanwege de verhoudingen in de Eerste Kamer zal ook het volgende kabinet rekening moeten houden met vrijwel alle omringende stromingen.

Door wie wordt Mark Rutte in de komende jaren bij de hand genomen? Dat is de belangrijkste vraag die de kiezers nu moeten beantwoorden. Daar wordt het verschil gemaakt.

In het Volkskrant Commentaar wordt het standpunt van de krant verwoord. Het komt tot stand na een discussie tussen de commentatoren en de hoofdredactie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden