Opinie

'Door wachtgeld is ontslag politicus nooit zielig'

Wassila Hachchi, ex-Kamerlid van D66, flyert in de VS voor zevenduizend euro per maand. Moet de wachtgeldregeling op de schop?

Wassila Hachchi, ex-Kamerlid van D66. Beeld anp

Marcel Boogers, hoogleraar innovatie en regionaal bestuur aan de Universiteit Twente:

'Het verhaal van de wachtgeldregeling is steeds lastiger uit te leggen. Zeker nu door Hachchi. Het onterechte beeld van een graaiende politieke klasse, dat de laatste tien à twintig jaar is ontstaan doordat burgers zich minder verbonden voelen met de politiek, wordt door haar gedrag versterkt. We hebben ex-bestuurders die met onze belastingcenten vakantie vieren in New York. Dat is wat mensen denken wanneer een Kamerlid vrijwillig opstapt met het nieuws een baan gevonden te hebben in het campagneteam van Hillary Clinton, en vervolgens aanspraak doet op de wachtgeldregeling als blijkt dat de baan een vrijwilligersfunctie is. Jammer, want de regeling is billijk.'

'Veel burgers snappen niet hoe politiek werkt. Ze vinden het bijvoorbeeld oneerlijk dat politici die zelf opstappen wachtgeld krijgen, terwijl 'gewone' werknemers die zelf ontslag nemen geen aanspraak kunnen doen op de WW. De politieke werkelijkheid is echter dat politici altijd zelf ontslag nemen.'

'Nu de kritiek op de wachtgeldregeling opnieuw toeneemt, wordt het politiek burgerschapsverlof een steeds interessanter alternatief. Werknemers worden dan vrijgesteld om maximaal acht jaar een bestuursfunctie te vervullen. Wanneer een Kamerlid of gemeenteraadslid voor die periode opstapt, kan hij direct terug naar zijn oude werkgever. Zo'n regeling komt ook ten goede aan de diversiteit van bestuurders. Nu zie je in de politiek veel mensen die afkomstig zijn uit het onderwijs omdat zij vaak al gebruik kunnen maken van een terugkeerregeling. Met het burgerschapsverlof zal het openbare bestuur een betere afspiegeling van de bevolking zijn.'

Marcel Boogers. Beeld -

Ronald Plasterk, minister van Binnenlandse Zaken, verantwoordelijk voor de wachtgeldregeling:

'We hebben de regeling net op de schop gehad. In januari is de duur van de wachtgeldregeling teruggebracht naar drie jaar en twee maanden. Wat ook veranderd is, is dat ex-bestuurders na negen maanden ook functies onder hun niveau moeten accepteren, anders vervalt het recht op wachtgeld. Hoe dat in de praktijk uitpakt, weet ik niet. De begeleiding naar nieuw werk wordt verzorgd door een extern bureau. Aan het eind van dit jaar komen zij met de resultaten van een onderzoek. Dat hebben we laten uitvoeren omdat blijkt dat ex-bestuurders die wachtgeld ontvangen niet snel doorstromen naar een nieuwe baan. Vooral Kamerleden; van de Kamerleden die sinds 2012 wachtgeld hebben ontvangen, heeft slechts de helft een nieuwe baan gevonden.'

'De huidige wachtgeldregeling is billijk en dat vindt de Tweede Kamer ook. Het voorkomt dat mensen om financiële redenen aan het pluche blijven plakken, terwijl ze het bijvoorbeeld fundamenteel oneens zijn met een standpunt van hun eigen partij. Daarmee waarborgt de regeling de betrouwbaarheid van politici. Het geeft ruimte voor het nemen van zuivere politieke keuzes. Als een wethouder in een gemeente niet functioneert, hoeft niemand de gedachte te hebben dat ontslag zielig is.'

'Het enige dat ik naar aanleiding van Hachchi kan zeggen, is dat de wachtgeldregeling niet bedoeld is om denken: wat zullen we nu eens gaan doen? Kamerlid zijn, is niet zomaar een baan. Je hebt vertrouwen gekregen van het volk en wanneer je besluit om je mandaat niet vol te maken, is het minste wat je kunt doen het verantwoorden van die keuze. En dat is hier niet gebeurd.'

Ronald Plasterk. Beeld anp

Ronald van Raak, Kamerlid SP:

'De wachtgeldregeling moet verdwijnen. In 2009 heb ik hiertoe al een initiatiefwet opgesteld. Als we voor iedereen in dit land regels maken, moeten die ook voor ons gelden. Het is voor ex-bestuurders geen enkel probleem om gebruik te maken van de WW of de WIA. Over het algemeen beschikken politici over een goede opleiding en een uitgebreid netwerk. Dat het in de praktijk voor veel oud-Kamerleden lastig blijkt om een nieuwe baan te vinden, komt doordat zij vaak een baan zoeken op hetzelfde inkomenstenniveau. Politici verdienen veel, dus dat is niet altijd realistisch. Sinds 2009 is de wachtgeldregeling gelukkig steeds meer versoberd. De cultuur verandert; ik zie mijn initiatiefwet meer en meer dichterbij komen.'

Ronald van Raak. Beeld anp
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden