Nieuw Venster Lisa Bouyeure

Door Facebook verbannen racisten zullen weinig moeite hebben een nieuwe beerput te vinden

Lisa Bouyeure

Op een natuurcamping in de Alpen stond ik vorige week gemoedelijk te praten met een Nederlandse medekampeerder. Over de wandeltocht naar een gletsjer in de buurt, de kou die je ’s nachts kon overvallen en de alpenmarmotten die vlak voor de winterslaap op hun allerdikst zijn. Het had een doodnormaal gesprekje kunnen worden tussen twee vreemden met hun afwasteiltjes in de hand, maar de man bleek ook nog iets over apen kwijt te moeten. Over apen in Scandinavië, om precies te zijn. Of, om nog iets preciezer te zijn: over ‘apen die de Zweedse overheid massaal uit Afrika importeert en in bepaalde wijken pompt’. 

Toegegeven, ik had al een paar weken amper op internet gekeken, wat mijn mensbeeld geen windeieren had gelegd, dus ik moest even heel hard nadenken. Apen? In Zweden? In de stád? ‘Hier zitten ze gelukkig niet’, voegde de man er nog aan toe. Nee, natuurlijk niet. Apen in de Alpen, wat een belachelijk idee. Ik was me al aan het voorstellen hoe een klappertandende bonobo zo’n kogelronde, waggelende marmot voorbij zou sprinten, toen eindelijk het kwartje viel: ik stond hier te keuvelen met een schaamteloze racist, die behalve zijn lichtgewicht tent ook een stel omvolkingstheorieën in zijn kofferbak had gegooid. Gezellig voor bij het kampvuur.

Als ik niet ineens heel dringend weg had gemoeten om op mijn vuist te bijten, had ik hem bijvoorbeeld kunnen verwijzen naar de website van Life After Hate. Dat is althans wat Facebook in een dergelijke situatie zou doen. Als je in de VS in de zoekbalk een term als ‘wit nationalisme’ of ‘heil hitler’ intypt, word je sinds een paar maanden doorgestuurd naar de hulporganisatie van voormalige rechts-extremisten. ‘Deze trefwoorden zijn mogelijk gelinkt aan gevaarlijke groepen en individuen’, staat er dan bij een plaatje van twee Facebookblauwe handenschudders. ‘Lees verder.’ Voor Australië en Indonesië zijn vergelijkbare plannen in de maak, en het idee is dat er meer landen volgen.

Life after Hate campagne

Dinsdag maakte Facebook nog een aantal maatregelen bekend waarmee het haat en extremisme wil bestrijden, variërend van het weigeren van bepaalde linkjes naar onderbuikfora 4chan en 8chan tot het ingewikkelder maken om een schietpartij te livestreamen. In een statement schrijft het bedrijf dat de aanslag op een moskee in Christchurch, waarbij een schutter 51 mensen doodde en dat uitzond via Facebook Live, de belangrijkste aanleiding voor verandering is geweest. De focus had de afgelopen jaren vooral gelegen op organisaties als IS en Al Qaida, maar de opkomst van witte suprematie en het bijbehorende geweld vroegen om een ruimere definitie van terrorisme en een betere manier om ermee te dealen.

Dat de livestream uit Christchurch niet automatisch werd stopgezet, kwam bijvoorbeeld doordat Facebooks zelflerende software te weinig ervaring had met videobeelden vanuit het perspectief van een schutter. Klinkt als een voordeel, maar dat is het in deze tijd niet meer. Inmiddels wordt er samengewerkt met de Amerikaanse en Britse overheid en politie, die camerabeelden van vuurwapentrainingen beschikbaar hebben gesteld als data.

Hoewel Facebook doet wat het moet doen, is het probleem van onlinehaat en -extremisme natuurlijk veel groter. De meer dan tweehonderd racistische groeperingen die onlangs door het platform werden verbannen, zullen weinig moeite hebben een nieuwe beerput te vinden. 8chan fantaseert inmiddels zelfs over een server in de ruimte zonder vervelende obstakels zoals aardse wetten. Een schrale troost dus, als je naar het geborrel zit te luisteren: Facebook heeft de megafoon zojuist een klein tikkie zachter gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden