Column Boekenweek

Door een bezoek aan een poëzie-avond weet Arjan Peters waar dromen van gemaakt worden

Vijf jaar lang werkte Athena Farrokhzad (34), de Zweedse die in Teheran is geboren, aan het lange gedicht Vitsvit dat in 2013 verscheen. Vorige week kwam de Nederlandse vertaling van Lisette Keustermans uit, Een witte suite (Perdu; € 19,95). De twee waren voor de lancering naar het Amsterdamse Perdu gekomen.

Beeld Eva Roefs io cooman

In 60 pagina’s trekken de stemmen voorbij van de leden van een familie die enige tijd geleden is geëmigreerd, op de vlucht voor een oorlog. ‘Mijn familie arriveerde hier in een marxistische stroming (...) Mijn moeder liet bleekmiddel door haar syntaxis lopen/ Aan de andere kant van het leesteken werden de lettergrepen witter/ dan een winter in Norrland’. Als een koor van stemmen vragen de moeder, vader, broer en grootmoeder zich af of de schrijvende dochter hen wel juist weergeeft, en ze strooien met wijsheden (oma: ‘Wat je op de schommel verliest, win je terug op de draaimolen’) en fraaie klachten (‘moeder: ‘Ik heb een vermogen uitgegeven aan je pianolessen/ Maar op mijn begrafenis zul je weigeren te spelen’).

Farrokhzad las zo rustig voor dat ook de vele witregels hoorbaar werden. Na haar voordracht vertelde ze dat haar suite verwijzingen bevat naar Celan, Whitman, Dickinson, Marx, Aimé Césaire, de videoclip Telephone van Lady Gaga en Beyoncé, plus quotes van God, uit de Bijbel.

Na afloop onthulde de vertaalster me een voetnoot te hebben geschrapt, op last van de dichter. Bij de zin ‘Mijn moeder nam de droom uit mijn vaders hand en zei:/ je wordt niet zoeter van al die suiker’ had het Keustermans goed geleken de lezer erop te wijzen dat het Zweedse ‘drömmar’ zowel droom als traditioneel koekje betekent. Onnodig, vond de dichter.

Maar ik ben blij met die kennis. Nu weet ik eindelijk waar dromen van gemaakt worden: margarine, suiker, vanille-extract, zonnebloemolie, bakkersammoniak, mespunt zout en bloem. Rol ze tot balletjes. Twintig minuten in de oven.

Volgens het Nordic Cook Book zijn de koekjes als ze warm zijn, nog erg fragiel. Hoe zei Shakespeare het, in The Tempest? We are such stuff/ As dreams are made on. Dat citaat schoot mij te binnen, toen Farrokhzad mijn exemplaar even later signeerde met ‘till Arjan med värme’.

 Altijd goed om naar zo’n avond te gaan. Je hoort nog eens wat. In Een witte suite ontbreekt de informatie over het droomkoekje. Door een witregel ondergesneeuwd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.