Commentaar Mario Draghi

Door de lage rente groeien de kloof tussen haves en have-nots en de onvrede in de samenleving

Den Haag moet de negatieve effecten van Draghi’s beleid zien te verzachten.

Mario Draghi, president van de Europese Centrale Bank, spreekt tijdens een persconferentie op het ECB-hoofdkwartier. Beeld Arne Dedert/DPA

Mario Draghi gaat dit najaar waarschijnlijk de geldkraan verder openzetten. De ECB-president maakt zich zorgen over de toekomst van de economie en heeft een aantal werkgroepen in het ­leven geroepen die nieuwe stimuleringsmaatregelen moeten bedenken. Het belangrijkste rentetarief is al negatief (- 0,4 procent) en gaat naar verwachting verder omlaag. Dat is slecht nieuws voor de Nederlandse pensioenen en zal de vermogensongelijkheid vergroten.

Het blijft wonderlijk dat de man die van alle bestuurders de grootste invloed heeft op ons dagelijks ­leven niet democratisch gekozen is en ook geen verantwoording hoeft af te leggen. Economen zweren tradi­tioneel bij een onafhankelijke centrale bank. Die mag nooit een speelbal worden van de politiek, vinden zij, stel je voor dat Donald Trump zelf de geldkraan in de VS mag bedienen.

Maar Draghi heeft zijn mandaat in de loop der jaren aanmerkelijk opgerekt. Dat is een politieke beslissing waarover nooit een debat is geweest. Het zou goed zijn als dat er alsnog komt, maar het is niet waarschijnlijk dat het monetaire beleid zal veranderen. De angst voor een nieuwe recessie is zo groot dat men alle nadelen van het stimuleringsbeleid op de koop toe neemt.

Het is daarom hoog tijd dat we ons realiseren dat we niet alleen in een andere klimatologische, maar ook in een andere monetaire wereld leven. Een wereld waarin de rente op een structureel laag niveau ligt.

Dat betekent dat bestaande zekerheden onder de loep moeten worden genomen. Europa heeft nog steeds strenge normen voor financieringstekort en staatsschuld, vastgelegd in het Stabiliteitspact, maar die dateren uit een tijd dat de rente structureel veel ­hoger lag. Waarom zou je de staatsschuld moeten beperken als je er geen rente over betaalt? Is het niet verstandiger om als overheid grootschalig te investeren?

Nu zijn het vooral private partijen die profiteren van de lage rente. Zij steken zich vanwege de lage rente ­lachend diep in de schulden om in vastgoed of andere activa te beleggen, waarop ze grote winsten boeken. Grote delen van de bevolking profiteren niet mee, maar lijden onder de lage rente doordat hun spaargeld niet rendeert en ze hun pensioen zien verdampen.

Hierdoor groeien de kloof tussen haves en have-nots en de onvrede in de samenleving. Het is moeilijk te begrijpen dat Den Haag niet nadenkt over hoe de effecten van het ECB-beleid te verzachten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden