Lezersbrieven Donderdag 12 september

Door angst en afhankelijkheid bejegenen veel patiënten hun specialist als een god. En waarmee je gevoed wordt, dat kun je gemakkelijk worden

De ingezonden lezersbrieven van donderdag 12 september.

Een medisch team verlaat de operatiekamer. Beeld Getty Images

Brief van de dag: Medisch specialist is geen god

Arno Bisschop adresseert in zijn artikel over het fenomeen machtsmisbruik en intimidatie door medisch specialisten (Opinie op zaterdag, 7 september) een even belangrijk maatschappelijk probleem als #MeToo. En deze problematiek moet boven water blijven tot deze verdwenen is. In het belang van de studenten geneeskunde, van de artsen-in-opleiding en alle andere zorgprofessionals die er het mikpunt van zijn.

Een belangrijke oorzaak van botheid en apengedrag komt in het artikel niet aan de orde: het gedrag van veel patiënten. Patiënten en hun naasten zien medisch specialisten als hun reddingsboei en zo treden veel patiënten hun arts ook tegemoet. Door angst, afhankelijkheid en de behoefte om de redder in nood gunstig te stemmen, bejegenen veel patiënten hun specialist als was het een god. En dat wordt versterkt in de loftuitingen neigend naar aanbidding wanneer de ingreep of behandeling resultaat heeft. Je moet wel sterk in je schoenen staan om je bij dit voortdurende gedrag niet ook als een god te gaan voelen. Elke dag wordt weer die eetlepel narcisme aangeboden. En waarmee je gevoed wordt, dat kun je gemakkelijk worden. Uiteraard geldt dit lang niet voor elke specialist. Maar voor veel te veel specialisten wél.

En dus moet dit risico op misvorming prominent deel gaan uitmaken van het reguliere curriculum geneeskunde en van de verplichte nascholing.

Dat is ook in het belang van de bullebakken zelf: bewustwording en gedragsverandering zorgen ervoor dat ze een prettiger mens worden.

Ludo Grégoire, voormalig adjunct-directeur patiëntenzorg, Leiden

Koester zzp’ers

Feiten en meningen, het is een moeilijk setje. Zeker als het de zzp’er betreft, wordt er selectief geshopt. Heleen Mees maakt het wel heel erg bont (O&D, 11 september). Ze suggereert een oorzakelijk verband tussen de afnemende arbeidsproductiviteit en de opmars van de (luie?) zzp’er. En bijna onvermijdelijk: de moeilijk uit te roeien fabel over de onverzekerde zzp’er die een beroep doet op de bijstand als hij ziek of arbeidsongeschikt raakt. De cijfers vertellen een ander beeld: tegenover 1,2 miljoen zzp’ers staan bijna 10 duizend zelfstandigen in de bijstand (ca. 0,8 procent), inclusief zzp’ers die financieel in de problemen zijn gekomen. Hiervan is 69 procent binnen één jaar weer uit de bijstand (Bron: Achtergrondkenmerken Bbz-ontvangers, CBS 2017). Kranige mannen en vrouwen, die zzp’ers. Ik zou ze koesteren in plaats van verketteren.

Hans Pieters, Amsterdam

Verspilling

‘Horecaondernemers verspillen 1,4 miljard euro per jaar’ (Economie, 11 september). Weggegooid geld. Het verloop is groot en in nieuw personeel moet op allerlei manieren worden geïnvesteerd. Mijn tip: investeer 1,4 miljoen euro in arbeidsvoorwaarden en carrièreperspectief. Daar wordt iedereen, de gasten incluis, blij van. Dit principe geldt ook voor de zorg en het onderwijs. De arbeidsmarkt is krap en het verloop is groot. Maar de cao-onderhandelingen zitten muurvast. De bazen zijn aan zet.

Wim Zevering, Ermelo

Ervaringsdeskundigen

Met verbijstering heb ik de bijdrage van hoogleraar klinische psychologie Jan Derksen gelezen (O&D, 11 september). Hij stelt dat iedereen met een psychische aandoening zich als deskundige ziet. Derksen stelt dat door de inzet van (goedkope) ervaringsdeskundigen de ggz verschraalt. Hij spreekt zelfs van een hellend vlak. ‘Mensen die een psychische aandoening hebben (gehad) en zich presenteren als ervaringsdeskundigen zijn doorgaans nog onvoldoende hersteld en op deze manier in de zorg blijven.’

Mijn dochter van 23 jaar is zo’n ervaringsdeskundige. Ze is door diepe, diepe dalen gegaan, maandenlang opgenomen in een gesloten afdeling en jarenlang in therapie geweest. Nu zet ze haar ervaringen in de ggz in als ervaringsdeskundige. Ze is in staat om met afstand naar de periode te kijken die achter haar ligt en van daaruit een bijdrage te leveren aan de ggz. Ze geeft workshops aan psychologen in opleiding, adviseert ggz-professionals in het veld en praat met jonge cliënten als de echte professionals vastlopen. Ervaringsdeskundigen kunnen het werk van de professionals niet vervangen, maar leveren juist een waardevolle bijdrage aan het werkveld die de kwaliteit van de zorg in de ggz alleen maar ten goede komt.

Fransien de Jong, Utrecht

Stel patiënt centraal

Ter onderschrijving van het betoog van Jan Derksen: in de jaren negentig liepen plots ggz-patiënten op straat te bedelen: ze waren na soms tientallen jaren opname ontslagen vanwege hun onacceptabele (chronisch psychotische) gedrag. Dat gedrag was ooit de reden tot opname, maar de door zogenoemde laagopgeleide huiskamermedewerkers (goedkoper dan mbo-verpleegkundigen) vervangen psychiatrisch verpleegkundigen konden er niet mee omgaan.

Met de introductie van het begrip cliënt in de zorg ging het helemaal mis, want cliënt-zijn impliceert een vrije keuze, dus verantwoordelijkheid voor het eigen bestaan: wegwezen en werken. En daar verschenen in de jaren tien al de eerste ervaringsdeskundigen (ook goedkoper dan mbo-verpleegkundigen) op de werkvloer, die ons, professionals, handen vol werk bezorgden, want inderdaad ‘onvoldoende hersteld’. Of helaas voor altijd kwetsbaar en nu al snel wéér een illusie armer.

Wie wil en kan werken in de zorg volgt een neutrale gezondheidszorgopleiding, waar de patiënt centraal staat en niet de hulpverlener.

Mariska Jansen, Franeker

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden