Column Max Pam

Donald Trump en Tiger Woods hebben iets gemeen: ze zijn beiden cheaters

De Verenigde Staten zijn in de ban van de spectaculaire comeback van golfer Tiger Woods. Maar niet alleen in Amerika, ook deze krant wijdde een hele pagina aan de gevallen en weer opgekrabbelde held. Het Nederlands Journaal liet ons dat filmpje zien van een dronken Woods, die onder het toeziend oog van agenten over een witte streep waggelt. In het Journaal krijg je – om maar iets te noemen – weinig te zien van Alexander Pechtolds liefdesleven, maar als het gaat over iemand in een ver weg land gelden andere privacy-normen.

Obama en Trump feliciteerden Tiger onmiddellijk. Meer nog dan zijn sportieve comeback prezen zij Tigers comeback als mens. Trump liet zelfs weten dat Tiger de Presidential Medal of Freedom zal ontvangen, de hoogste onderscheiding die een burger kan krijgen van de staat. Trump is een gepassioneerd golfer en volgens de president himself zijn hij en Tiger goed met elkaar bevriend. Donald en Tiger hebben ook iets gemeen: zij zijn allebei cheaters – bedriegers. Tiger was cheating on his wife, wat hem miljoenen heeft gekost, en Donald was cheating on the golfcourse.

Althans, dat laatste is deze maand in The Guardian onthuld door Rick Reilly. Onder de kop ‘Commander in cheat? – bevelhebber in bedrog – heeft Reilly uitvoerig onderzocht wat er waar is van Trumps bewering dat hij als golfer achttien toernooien heeft gewonnen. Over het algemeen word ik nogal moe van al die anti-Trump-artikelen – zijn China-politiek bijvoorbeeld vind ik uitstekend – maar waar Reilly meekomt, is toch wel kras.

De Amerikaanse sportjournalist Reilly heeft van al die achttien door de president geclaimde toernooien, nagezocht wie er heeft gewonnen en of die toernooien überhaupt wel zijn gehouden. Als onderzoeksmethode gebruikt hij het zogenaamde ‘scheermes van Ockham’, in Nederland wel eens vergeleken met de kaasschaafmethode. Op die manier heeft Reilly telkens weer een toernooi kunnen wegsnijden.

Om te beginnen viel het Reilly op dat alleen golfresorts, waarvan Trump zelf de eigenaar is, plakkaten hebben hangen waarop de president als winnaar van een toernooi wordt vermeld. Op geen enkele andere golfclub zul je zulke plakkaten aantreffen. De president wint dus uitsluitend zijn eigen toernooien, maar ook over zijn eigen toernooien bestaat onduidelijkheid.

Reilly ontdekte dat in verschillende gevallen het jaartal van Trumps overwinningen niet klopt. Zo won Trump in 1999 een toernooi op een baan, die toen helemaal nog niet was geopend. Van een ander toernooi was de werkelijke winnaar nogal verbaasd dat op het plakkaat zijn zege aan de president werd toegeschreven. Ook bleek dat een aantal, door Trump opgeëiste toernooien geen Club Championship is geweest, maar een Super Senior Club Championship, zonder dat zulks erbij werd vermeld. Het woordje super is vermoedelijk een toevoeging van Trump zelf. Volgens Reilly is het niveau van het soort toernooien dat Trump blijft claimen het best te vergelijken met dat van de bejaardencompetitie.

Reilly ondervroeg caddies van Trump en kwam erachter dat zij vaak een veel lagere score opgaven dan de werkelijke. Bovendien is Trump een slechte verliezer, die zijn tegenstander voortdurend opzadelt met ethische hindernissen, terwijl hijzelf bij verlies maar moeilijk tot feliciteren komt. Na afvinken is de eindconclusie van Reilly dat Trump niet achttien, maar nul toernooien heeft gewonnen.

Hoe moeten wij nu de houding van Trump beoordelen?

Het gaat in de sport om winnen en fair play komt daarbij niet meer op de tweede, de twaalfde of de honderdste plaats. Heel Nederland was er vorige week getuige van dat de Ajacied Jurgen Ekkelenkamp, zonder dat er een bal in de buurt was, Ronaldo onderuithaalde omdat die dreigde op te stomen naar het strafschopgebied van Ajax. Ekkelenkamp werd om zijn onsportieve actie juist algemeen geloofd: pas 19 en nu al in staat tot wat wij allemaal eufemistisch ‘een professionele overtreding’ noemen! Geweldig! Ekkelenkamps marktwaarde steeg onmiddellijk.

In Homo Ludens schrijft de historicus J. Huizinga: ‘Voor ons gevoel wordt ogenschijnlijk door de aanwending van list en bedrog het ludieke karakter van de wedstrijd verbroken. Immers het wezen van het spel is dat de regels in acht worden genomen. Evenwel de archaïsche cultuur geeft ons moreel oordeel geen gelijk, evenmin als de volksgeest. In de fabel van de haas en de egel, die door bedrog de wedloop wint, komt aan de valsspeler de heldenrol toe.’ Huizinga geeft nog verschillende voorbeelden uit de Oudheid, waarin de valsspeler uitgroeit tot held, met als conclusie: ‘De valse speler is niet de spelbreker. Hij veinst de regels van het spel te houden, en speelt mee tot hij wordt betrapt.’

Dankzij Huizinga’s inzicht in de volksgeest kunnen wij het succes van Trumps populisme beter begrijpen. Na een gele kaart speelt hij luid aangemoedigd even zo vrolijk verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden