Dogville

Erdal Balci

 Erdal Balci

Ze zijn zelf in alle vrijheid opgegroeid, hebben geen idee van wat een onderdrukkend regime met individuen doet en bundelen de krachten met de ­patriarchaal religieuzen. Ze brengen messteken toe in de rug van de dissidenten uit de moslimgemeenschap. Ze doen mij denken aan Grace die door Nicole Kidman werd gespeeld.

Laatst hadden ze het op journaliste Fidan Ekiz gemunt. Zij is een van de dissidenten die uit de moslimgemeenschap komt en een eerlijk verhaal wil vertellen over die ­wereld. Na haar column waarin ze voor de groei van de politieke islam in Nederland waarschuwde en opriep tot meer actie tegen dit fenomeen, kreeg ze op Twitter eerst een sneer van een honderd procent ­Nederlandse journaliste. Ekiz zou de Nederlandse situatie te veel met die in Turkije verwarren.

‘Moet je eens kijken wie allemaal die kritiek op mij liken? Het zijn allemaal de zogenaamd linkse Nederlanders’, appte Ekiz mij die dag in grote verontwaardiging.

Engel in een kwaadaardige wereld

In zijn meesterwerk Dogville heeft Lars von Trier alles al gezegd over deze zogenaamd linkse Nederlanders. In deze film belandt de voortvluchtige Grace in het dorp Dogville. In geen enkele andere film heeft de oogverblindende schoonheid van Nicole Kidman zo volkomen het ­verhaal gediend als in Dogville. Grace draagt de schoonheid van de totale onschuld, als een engel is ze, op de vlucht voor de kwaadaardige wereld.

In het eerste deel van de film spat de naïviteit van Grace als de druppels van een waterval van goedheid in onze harten uiteen. Ze is bereid om van alle bewoners van haar nieuwe woonplaats te houden. Zij koestert de taboes en de dogma’s in Dogville en de kijkers kunnen niet anders dan daar sympathie voor opbrengen. Grace dekt de misstanden, die in Dogville langzaam boven ­komen drijven, met de mantel der liefde toe. Want Dogville is zo kwetsbaar en zo sereen.

Op den duur is echter elke nieuwe scène een manifest voor het ware ­gezicht van Dogville. Als het einde van de film nadert, is Grace vele ­malen misbruikt en verkracht. Haar vader arriveert uiteindelijk in Dogville en redt haar. Bij Grace heeft rancune inmiddels de overhand; zonder enige twijfel grijpt ze naar het wapen van haar vader. De geniale Von Trier slaagt erin om de kijker eerst de naïviteit van Grace en daarna haar wraakactie te laten goedkeuren.

Ook in Nederland is geen gebrek aan Grace’s. De nieuwe eeuw was hier in politiek opzicht als de wind die in dat Amerika van Grace struikjes tot grote ballen opwaait en ze trots over het asfalt laat rollen. Op dezelfde manier is in Nederland een zuil ontstaan die bestaat uit talloze Grace’s die om aardig gevonden te worden duizend filosofen van de Verlichting zouden verraden, uit de moslims met een islamistische politieke agenda, uit de christenen die in de islam een bondgenoot zien om ­samen de politieke en de sociale macht van de religie te vergroten en uit een menigte voor wie identiteit, ras en huidskleur alles is.

Een nieuwe zuil

Deze nieuwe zuil kan in staat zijn om steen voor steen het seculiere stelsel af te breken. We hebben nu een tiental Dogville’s in Nederland. Ieder nieuw Dogville dat erbij komt betekent nog meer ongelijkheid ­tussen man en vrouw, nog meer gedwongen huwelijken, nog meer eerwraak, nog meer genitale verminkingen, nog meer huiselijk geweld, nog meer kindhuwelijken, een nog grotere taboe op homoseksualiteit, nog meer talent dat verloren gaat, en de uitbreiding van het verbod op vrije partnerkeuze.

Maar in de wind die in deze eeuw woei rolden niet alleen de Grace’s als struikjes over de grond. In deze wind van de 21ste eeuw zoeken ook de ­seculiere (ex-)moslims naar andere struikjes om samen uit te groeien tot een bal van de alliantie. In hun zoektocht zijn ze stil, maar de stilte bij hen is als een kreet van een Stradivarius die, als de tijd daar is, hemel, God, orakel, naïviteit, en het patriarchaat zal overheersen.

Eerder dan de blanke Nederlanders, die het democratische, seculiere land cadeau hebben gekregen van hun voorouders, zullen straks deze landgenoten, die pijn hebben geleden voor hun nieuwe inzichten en meer dan wie ook geloven in het zelfbeschikkingsrecht van de mens, het slagveld betreden. De Grace’s van Nederland en hun bondgenoten hebben hun messen aan de ziel van Ayaan Hirsi Ali geslepen. De nieuwe seculieren aan het zweet op hun eigen voorhoofd. 

Erdal Balci is schrijver en journalist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden