Opinie

Doet u zichzelf te kort op 15 maart?

Vrouwen in de frontlinie van de politiek: dat kunnen we juist nu goed gebruiken, betoogde Hans Wansink in een column op De Volkskrant op Zondag van 12 maart.

Renske Leijten (SP) en Mona Keijzer (CDA) tijdens het Volkskrant verkiezingsdebat, 12 maart Beeld anp
Renske Leijten (SP) en Mona Keijzer (CDA) tijdens het Volkskrant verkiezingsdebat, 12 maartBeeld anp

Als populistenkijker valt het mij op dat de populisten de laatste tijd nogal uit vorm zijn. Geert Wilders dacht spekkoper te zijn door zich aan Donald Trump vast te klampen. Maar die omhelzing begint steeds meer te knellen. Net als de meeste andere Nederlanders weten ook de kiezers rond Wilders eigenlijk niet wat ze met de brokkenpiloot in het Witte Huis aan moeten. Een duikvlucht van de PVV in de peilingen is het gevolg.

Wilders ging voor 30 zetels. Hij dacht het zonder programma af te kunnen, zonder plan en zonder organisatie. Hij kwam vaak niet eens opdagen bij verkiezingsdebatten. Ik vraag me af of hij wel serieus bezig is. En dan kijk ik naar zijn vriendinnen in de landen om ons heen. Naar Marine Le Pen bijvoorbeeld. Wie houdt haar van het presidentschap af, dat is de inzet geworden van de Franse verkiezingen. In de hitte van de strijd zijn al twee presidenten gesneuveld, Sarkozy en Hollande, en ook nog een handvol premiers. Van Le Pen kan je veel zeggen, maar zij heeft de Franse politiek wel op zijn kop gezet. Dat moet toch je ambitie zijn, als populist.

Van Marine Le Pen zullen we nog veel horen, maar hoe denkt de PVV zijn gewicht in de schaal te leggen? Was het niet beter geweest de lijn-Agema te volgen: namelijk uit het isolement breken om iets voor elkaar te krijgen, in de ouderenzorg bijvoorbeeld? Iets voor elkaar krijgen, dat is toch waar het uiteindelijk om gaat.

Thieme springt uit vissenkom

En wat dit betreft heeft de SP het natuurlijk ook laat afweten. Twee jaar geleden stelde Kamerlid Sharon Gesthuizen zich kandidaat als voorzitter van de SP. Zij wilde de partij democratiseren, verbreden en klaar maken voor deelname aan het landbestuur. Dat was tegen het zere been van de oude mannen in de partij, die actievoerder Ron Meyer naar voren schoven. Gesthuizen werd weggepest en de SP bleef hangen in links-populistische stagnatie. Een gemiste kans.

Marianne Thieme loopt ook al jaren mee, maar zij weet zich wel opnieuw uit te vinden. De Partij voor de Dieren vond dat de overheid de vissenkom moest uitbannen, circuspaarden moest bevrijden uit het circus, en duivenhouders moest verbieden hun duiven aan te zetten tot vluchten van meer dan één dag. Populisme voor de Dieren, dat was het.

Maar Thieme is daarin niet blijven hangen: ze is uit die vissenkom gesprongen. Met haar boek De kanarie in de kolenmijn heeft ze in en buiten Nederland het debat over haar Plan B, de groene planeconomie van de 21ste eeuw, naar zich toegetrokken. Dat gaat zich uitbetalen, ook na 15 maart.

Waar is Edith Schippers gebleven?

Pas afgelopen week is de Partij van de Arbeid er achter gekomen dat de boodschap veel overtuigender door Sharon Dijksma over het voetlicht gebracht kon worden dan door Lodewijk Asscher, Jeroen Dijsselbloem of Diederik Samsom. Dat hadden ze eerder moeten bedenken.

De Partij van de Arbeid zal de zwaarste klappen krijgen, maar dat mag de aandacht niet afleiden van die andere loser: de VVD van Mark Rutte. Lang geleden had je de premierbonus. Dat was in de jaren van Lubbers, Kok en Balkenende. De premier was altijd in beeld, stond als schipper aan het roer van de natie en incasseerde alleen daarom al 5 tot 10 extra Kamerzetels. Nu hebben we Mark Rutte met een premiermalus van 10 tot 15 zetels.

Het roept bij mij de vraag op waar Edith Schippers is gebleven. Haar boodschap, uitgesproken een half jaar gelden in een gepassioneerde H.J. Schoo-lezing, was een heel opmerkelijke. We moeten de vrijheid verdedigen van hen voor wie die vrijheid niet vanzelfsprekend is: mensen die geen keuze hebben te zijn wie ze zijn, zoals Schippers het noemde. Homo's, transgenders, vrouwen. Moslimvrouwen die proberen wat meer vrijheid te veroveren. Schippers zei het zo: 'Als het gaat om vrouwenrechten in de islamitische gemeenschap in Nederland blijft het opvallend stil.'

Het was van een heel ander niveau dan het Normaal Punt Doen Punt waar we het wat de VVD betreft nu mee moeten doen. Het zal u nu wel duidelijk zijn geworden. Vrouwen in de politiek dat is wat nu meer dan ooit kunnen gebruiken. U doet zichzelf dan ook tekort als u op 15 maart niet op een vrouw stemt.

Hans Wansink is redacteur en commentator van de Volkskrant. Hij publiceerde onlangs De populistische revolutie bij uitgeverij Prometheus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden