Lezersbrieven

Dit schrijven onze lezers over seksuele intimidatie: 'Ik heb aangifte gedaan en ben niet moediger dan anderen'

Veel lezers doen mee aan het debat over seksuele intimidatie. Ze geven antwoord op de vraag waarom vrouwen zwijgen. En hoe 'verschrikkelijk eenzaam, hartverscheurend moeilijk en soms simpelweg ondragelijk' het kan zijn als een vrouw wél aangifte doet. Een selectie uit de scherpste lezersbrieven.

Beeld Martin Parr / Magnum / HH

Ik zie nog zijn overhemd voor me
Ik was elf jaar oud toen ik 's zomers van het buitenbad naar huis liep. Ineens kwam er een man uit de bosjes. Hij randde me aan. Thuis durfde ik niets te vertellen want ik kreeg toch al op mijn kop omdat ik te laat was.

Ik was twaalf jaar oud toen ik, samen met een vriendinnetje, belaagd werd door een man die met bloot onderlichaam, al masturberend, probeerde ons in zijn auto te krijgen. (Ik zie nog zijn auto - een Peugeot - en zijn bruin-blauw-witte overhemd met korte mouwen voor me, veertig jaar later).

Net een maand vijftien jaar oud werd ik door drie oudere jongens op de grond gegooid op de Hilversumse hei (ze hadden me gevolgd vanuit de Hema). Ze dachten dat ze me konden paaien met honderd gulden. Ik wilde niet. Toch gebeurd.

Ik deed aangifte. Er werd gediscussieerd of het feit gepleegd was binnen de gemeente Hilversum of de gemeente Laren. Uiteindelijk naar Hilversum. Ik moest naar een arts voor erg vervelend onderzoek. Kreeg de morning-after-pil, waar ik doodziek van werd. Ik heb me geen moment serieus genomen gevoeld door de politie. Had het gevoel dat ze mij de schuld gaven. De jongens werden niet veroordeeld en ik ben nog jaren bang voor ze geweest.

Ik was eenentwintig jaar en leerlingverpleegkundige in een ziekenhuis. Ik had nachtdienst en het was donker op de afdeling. Toen ik een zak infuusvloeistof ging halen uit een inloopkast, ook donker, werd ik ineens van achteren vastgegrepen, tot mijn grote schrik. Het was een arts-assistent die zijn handen niet kon thuishouden.

En er zijn nog zoveel andere herinneringen.

Toen ik, door ziekte en medicatie, steeds dikker werd, en de middelbare leeftijd in de buurt kwam, was het ronduit een opluchting dat ik nauwelijks meer als lustobject werd gezien.
Henske Nijenhuis, Warns, Friesland

Dubbel alleen

In haar artikel legt Saskia Noort haarfijn uit waarom vrouwen zwijgen over seksueel geweld. Die avond bij Pauw licht zij samen met Joyce Roodnat nog verder toe waarom die stilte begrijpelijk is. Ik ben het in grote lijnen roerend met haar artikel eens.

Echter, de indruk die gewekt wordt dat alle vrouwen (en mannen) nou eenmaal niks zeggen, is aantoonbaar onjuist. Immers, als dat zo zou zijn, zou er nooit een aangifte worden gedaan en dat is niet zo. Dat er te weinig wordt gezegd, is zeker. Noort spreekt de hoop uit dat op een dag slachtoffers zonder schaamte en zelfhaat naar de politie durven gaan. Ruim negen jaar geleden belde ik binnen een uur na mijn verkrachting vanuit een ziekenhuisbed mijn ouders met twee politieagenten aan mijn zijde. Zonder schaamte of zelfhaat. Met een berg verdriet.

En nu hoeft dat wat mij betreft echt niet te worden geprezen. Want ik ben niet moediger dan anderen, mijn verkrachting was niet 'anders'; ik ben geen bijzonder geval. Juist om die reden weet zeker ik dat het mogelijk is voor veel meer slachtoffers om zich uit te spreken en hopelijk ook aangifte te doen. Voor jezelf, voor degenen die voor jou kwamen en degene die na jou zouden zijn gekomen. 

Het begrip voor vrouwen die zich niet uitspreken moet er zeker zijn. Want inderdaad, een slachtoffer voelt zich alleen, angstig, schaamtevol en alle andere adjectieven die Noort nog noemt. Allemaal waar. Maar een slachtoffer dat zich wel uitspreekt en zelfs aangifte doet, voelt al die dingen ook en draagt daarnaast de last van een slepende juridische procedure en alle gevoelens, frustraties en commentaren die daar nog meer mee gepaard gaan.

Hoe alleen denkt u dat die overgrote minderheid van de slachtoffers zich voelt? Seksuele intimidatie is in de kern zeker een 'mannenprobleem'. Ik weiger te wachten tot mannen dit op eigen houtje oplossen. Er zijn zeker taken weggelegd voor verschillende instanties en organisaties, zoals in het onderwijs en de klachtprocedure zedendelicten van de politie die veel beter kan. Maar slachtoffers die ervoor kiezen dat te doen, kunnen een hele directe en belangrijke bijdrage leveren aan het doorbreken van het onbegrip van de man en aan de bescherming van de vrouw. Zelfs terwijl dat verschrikkelijk eenzaam, hartverscheurend moeilijk en soms simpelweg ondragelijk is. 
Roos, Amsterdam

Schaamte voorbij
Het  persoonlijke  verhaal van Saskia Noort over seksueel geweld illustreert precies waar het om gaat. Vrouwen schamen zich, voelen zich schuldig en zwijgen. Ook omdat ze bang zijn niet te worden geloofd en het verwijt  te krijgen dat ze het hebben uitgelokt.  Soms zijn de gevolgen zo groot dat vrouwen in de psychiatrie belanden. Ik werk als groepstherapeut in de psychiatrie in Kerkrade. Samen met een collega begeleid ik sinds 15 jaar deze groepen. In deze behandeling ligt het accent op  het uitleg geven over de gevolgen van seksueel geweld op  je leven (schuld, schaamte, zelfbeeld, relaties, seksualiteit). Ik ben blij met het  openhartige verhaal van Saskia over de gevolgen die het voor haar heeft gehad, blij dat de Volkskrant dit heeft geplaatst en ik zal het in de groep voorlezen. Dit kan bijdragen aan een vermindering van  schuld- en schaamtegevoelens, aan minder zwijgen en verder herstel voor deze vrouwen.
Marina Witvliet, Maastricht

Daarom
Het was ergens in juli '78. Ik had late dienst gehad, fietste van de binnenstad naar mijn huis in de wijk Lewenborg. Halverwege werd ik door een jonge jongen met succes van mijn fiets getrokken. Ik ben me rot geschrokken, maar omdat ik flink gilde - waarop aanwonenden prompt reageerden - is het hier goddank bij gebleven. De volgende dag fietste ik naar het hoofdbureau van politie om aangifte te doen.
De ene agent typte mijn personalia in, de tweede agent keek met steeds grotere interesse naar mijn bloesje. Vroeg toen of ik deze kleren gisteravond ook aan had. Ik vroeg hem waarom hij dat wilde weten. Dat vragen wij altijd om na te gaan of er ook aanleiding is gegeven, aldus de agent. Leek mij een geschikt moment om het hoofdbureau te verlaten. Waarom hebt u niet eerder de publiciteit gezocht, vraagt Pauw, vraagt Matthijs. Waarom? Daarom.
Maja van Berkestijn,
Groningen  
  
Zwak gedrag

Annelien Jonkman schrijft: laten wij alsjeblieft ophouden  met schaamte, schuldbekentenissen en ander zwak gedrag achter de vele hashtags. Over welk zwak gedrag heeft Annelien Jonkman het? Eindelijk durven vrouwen openheid te geven over de vele seksuele intimidaties van mannen. De beerput is nog lang niet open. En eerst komt er de verwerking, wanneer daar überhaubt sprake van kan zijn, voordat vrouwen kunnen benoemen wat niet prettig is. Dat is een moeilijk proces. Eveneens is het essentieel dat mannen ook verbale seksuele uitlatingen leren voor zich te houden!!
Rosemarie Brinkhuis, Haastrecht

Moed
Veel vrouwen hebben nu pas, ineens, ondanks of dankzij alles, de moed  om seksueel grensoverschrijdend gedrag te melden. In het openbaar nog wel. Met gevaar uitgemaakt te worden voor hysterische vrouwen - dit is de minst erge bewoording. Het komt op mij over als de middeleeuwse schandpaal. Laat je weten wat je is overkomen, dan kun je de schandpaal verwachten. De omgekeerde wereld dunkt mij. Opvallend genoeg lijkt het of de dames de misbaksels die hen dit hebben aangedaan, beschermen. Geen enkele keer wordt een naam genoemd van het betreffend 'heer'schap. Als dit om privacyredenen is, vrees ik dat de wereld steeds omgekeerder wordt en er weinig zal veranderen.   
Marja Bakker, Alpen aan den Rijn  

Valkuil
Ook ik kan een verhaal toevoegen aan #metoo, welke vrouw niet?   Ondertussen komt mijn 10-jarige dochter naar beneden in een kort broekje en een netpanty ('vind ik mooi, mama') om naar school te gaan. Even overweeg ik haar terug te sturen om zich om te kleden en vraag mezelf af waarom? Deze ietwat ordinaire outfit geeft een 'beeld', wat denkt men van haar, wat lokt ze hier mee uit? Ik realiseer me dat ik haar een #metoo-ervaring wil besparen. Ik trap in dezelfde valkuil als velen: zij lokt NIETS uit, mannen moeten gewoon hun handen thuishouden als dat niet gewenst is! Ik complimenteer mijn dochter dat ze er prachtig uitziet en zwaai haar uit terwijl ze naar school fietst.
Ik hou mijn hart vast.    
Petra Schlooz, Wageningen  

Gruwelijke verhalen
Na al die intens gruwelijke verhalen over seksuele intimidaties van machtige mannen in de filmwereld, academische wereld, eigenlijk gewoon de hele wereld, kan ik me voorstellen dat feministen als Hedy d'Ancona en Renate Dorrestein soms wanhopig de handen ten hemel heffen. Zij, en vele andere feministen, hebben in de jaren zestig van de vorige eeuw op de barricades gestaan. Ze zijn vaak vernederd en weggezet als lelijke manwijven en mannenhaters. Destijds vond ik ze weleens iets te vaak beweren dat elke man een potentiële verkrachter en seksist was. Nu, ik ben 58 en heb twee dochters, vraag ik me vaker af of ze niet gelijk hadden. En hoop stellig dat er weer jonge Hedy's en Renates zullen opstaan!
Anne Marie Boorsma, Voorburg
 
Chef Inkoop
Chef Inkoop ging bovenop op mijn nek en rug zitten toen ik gebukt wat uit de kast haalde. Ik weet nog precies hoe zijn anatomie aanvoelde hoewel het meer dan 50 jaar geleden is. Nadat ik hem had afgeschud ben ik gelijk naar een andere afdeling gelopen waar ik mijn beklag deed. Direct denderden een paar mannen twee etages naar beneden om de dader aan te spreken op zijn gedrag.
Lineke Schakenbos, Amersfoort


Dit schreven we eerder over #MeToo

Schuld en schaamte
Waarom Saskia Noort haar verkrachting jarenlang stilhield
'Ik zweeg ook omdat ik merkte dat niemand op zo'n verhaal zat te wachten.'

'Ik heb het gedaan'
Na #MeToo nu ook #IHave: mannen bieden excuses aan voor misbruik en intimidatie.

Sarah Sluimer reageert in dit opiniestuk op #MeToo: We beschermen ze, de mannen
'Het schuurt dat ik ooit met je werkte en me toen regelmatig ongemakkelijk voelde bij de toon van je nachtelijke smsjes en ellenlange mails. Iets dwingerigs, iets hijgerigs.'

#MeToo haalt seksueel geweld uit de taboesfeer, maar lost het het probleem ook op?
Een analyse en drie vrouwen die hun verhaal doen (+).

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.