Bericht uitBerlijn

Dirk Hansen was een historische sensatie op twee benen, en de grootste EU-fan die ik ken

Correspondent Sterre Lindhout leerde voormalig architect Dirk Hansen kennen in Berlijn. ‘Als ik met Dirk praatte, begreep ik waarom zo veel Duitsers zich alleen via Europa met hun vaderland konden verzoenen.’

Dirk Hansen (l) met zijn familie in Berlijn. Hij overleed eind februari.Beeld Daniel Rosenthal

Toen ik deze week las over de dreigende No Deal-Brexit, dacht ik aan Dirk. Ik ben blij dat hij het niet hoeft mee te maken als het zover komt. Tegelijk ben ik nieuwsgierig wat zijn commentaar zou zijn geweest, wat hij van onder zijn snor vandaan zou hebben geschamperd over ‘die wereldvreemde kostschooljongen’ Boris Johnson.

Dirk Hansen was een Duitse architect van tegen de 80. Geen beroemdheid, niet iemand die ik sprak voor de krant. Ik leerde hem kennen omdat zijn vrouw Margarete en mijn schoonmoeder al sinds de jaren vijftig vriendinnen zijn.

Een paar keer per jaar stuurde Margarete ons een e-mail (Dirk deed zelf niet aan computers) met de vraag of we langskwamen, en de opmerking dat ze het wat eten betrof makkelijk zouden houden. Koken vonden ze verspilling van tijd die een mens ook lezend kon doorbrengen, of in discussie over politiek of kunst.

Op zulke avonden, in een Berlijns appartement dat zuchtte onder het gewicht van boekenkasten, was Dirk voor mij een historische sensatie op twee benen. Met elk glas wijn dat hij dronk, kwam het kapotgebombardeerde Braunschweig van zijn jeugd meer tot leven. Hij vertelde over zijn Lederhose, die hij zomer en winter droeg en die daarom zo vuil was dat hij ’s nachts rechtop naast zijn bed bleef staan. Overdag schoof hij er een ‘grote, vleeskleurige bh’ onder en roetsjte zo door het goederenluik van zijn vaders handel in damesondergoed, waarmee de familie deel werd van het Duitse Wirtschaftswunder.

Om zakgeld te krijgen, vertelde Dirk ooit, moest hij elke maand zijn angst overwinnen voor een oudtante, voor Stalin gevluchte Baltische adel, die zat te verdorren in een ‘schemerige kamer’. Als hij en de andere kinderen uit de familie in haar bijna dove oren toeterden dat ze hun best deden op school, drukte ze hun 5 mark in de hand – een vermogen. ‘Alle volwassenen waren in die tijd knotsgek van de trauma’s. Op school misten de meeste leraren een arm of been.’

Dirk was een van de vele ambitieuze Duitse jongeren die een Marshallbeurs kreeg om in de VS te studeren. Later werd hij universitair docent architectuur in Plymouth, waar hij zich begon te kleden en leerde praten als een Brit; hij assimileerde in het land dat zijn vader als vijandige mogendheid had beschouwd.

Pas na zijn dood realiseerde ik me hoezeer het leven van Dirk samenviel met de wederopstanding van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog. Als ik met Dirk praatte, begreep ik waarom zo veel Duitsers zich alleen via Europa met hun vaderland konden verzoenen. Ik ken, dat weet ik bijna zeker, niemand die begin dit jaar nog zo’n hartstochtelijke fan was van de EU als Dirk Hansen.

Zo veel als Dirk praatte over de gezondheid van de Europese Unie, zo hardnekkig zweeg hij over die van hemzelf. De uitgezaaide prostaatkanker waaraan hij al leed toen ik hem vijf jaar geleden leerde kennen, behandelde hij als een vlieg in het oog van het leven – nicht die Rede wert. Zelfs afgelopen winter, toen hij na elke zin naar lucht moest happen, bleef hij schamperen over de Britten.

Dirk overleed eind februari, op de canapé waar hij altijd had liggen lezen. Hij bereikte het hiernamaals met een minimale voorsprong op de vele generatiegenoten overal in Europa die, al dan niet samen met hun geloof in het Europese idee, slachtoffer werden van het coronavirus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden