Opinie

Dierenliefhebbers moeten eigenlijk geen huisdier nemen

Eigenlijk zou het van dierenliefde getuigen geen hond, kat, vogel of konijn meer te nemen, betoogt Mirjam Janssen.

Deze tram rijd niet meer doordat er even verderop een boom op de leidingen is gevallen. Het baasje vraagt informatie in de tram, hondje wil niet mee. Beeld Pauline Niks
Deze tram rijd niet meer doordat er even verderop een boom op de leidingen is gevallen. Het baasje vraagt informatie in de tram, hondje wil niet mee.Beeld Pauline Niks

Bij ons in de buurt woonde een oude alcoholist. In het voorbijgaan stopte hij wel eens, keek me verwachtingsvol aan, zei iets als ‘juu’ en sjokte na een verontschuldigende grimas verder. In zijn kielzog bevond zich steevast een verkreukeld hondje, van het type dat nooit jong was geweest, met uitpuilende, troebele oogjes. Ze waren samen alleen op de wereld.

Huisdieren zijn er om het lot van hun baas te verlichten, daarmee kunnen ze pech of geluk hebben. Dat blijkt eens te meer nu veel mensen de corona-verveling proberen te verdrijven door een hond of kat aan te schaffen. De dieren kunnen afkomstig zijn uit Oost-Europese fokfabrieken of uit dubieuze adoptiehandel, zoals een reportage in de Volkskrant laat zien. Maar ook als ze eenmaal veilig hier zijn is de ellende niet voorbij. Want wat gebeurt er met al die dieren als de eigenaren weer naar kantoor moeten? De asielen komen vast vol te zitten. En zelfs als ze mogen blijven, is dat geen garantie voor een aangenaam bestaan. Een groot deel van de tijd zullen ze weinig anders te doen hebben dan wachten tot hun baas thuiskomt en iets met ze onderneemt.

Circus of dierentuin

Als je huisdieren vergelijkt met dieren in de bio-industrie, het circus of de dierentuin lijken ze beter af. Ze zitten niet in ellendige hokken, worden niet op een afschuwelijke manier geslacht, lijden geen pijn en hoeven niet op te treden. Ze mogen bij het vrouwtje in bed slapen, krijgen medicijnen tegen iedere kwaal, eten peperduur voer, hebben eigen speelgoed, een eigen politieke partij en kunnen – als ze gestoord raken – in therapie. Overal waken deskundigen over hun welzijn.

Maar hoe je het ook wendt of keert: huisdieren zijn gevangenen. Zelfs als ze intens worden liefgehad, blijft de verhouding vergelijkbaar met die van een sultan tot zijn favoriete slavin. Een tedere dictatuur. Welk mens zou voor zo’n lot kiezen? Toch worden intelligente, gevoelige wezens gedwongen tot levenslange verveling. Wellicht lijden ze er minder onder omdat ze door generaties opsluiting en fokkerij zijn afgestompt. Op straat wandelen anatomische drama’s die voor honden doorgaan: met platte neuzen, scheve pootjes, te krappe schedels en vachten die ze zelf niet kunnen schoonhouden. Het is bijna onvoorstelbaar dat ze afstammen van veel intelligentere voorouders, laat staan van wolven.

Dom

In De ontdekking van Frankrijk beschrijft Graham Robb honden zoals ze bedoeld moeten zijn. Deze negentiende-eeuwse dieren waren zo slim dat ze zelfs meehielpen bij criminele activiteiten. Helemaal zelfstandig smokkelden hondenbendes ’s nachts illegale waar de grens over, ondertussen controleurs ontwijkend door zich in greppels te verschuilen of hun route te verleggen. Honden die werden gepakt, kregen de kogel – zo gevaarlijk was het werk. Maar als ze slaagden, wachtte hun een portie lekker eten. De huidige honden zijn veel te dom voor dit soort streken en hebben ook geen ruimte de intelligentie die hun nog rest werkelijk te gebruiken.

Als kattenverslaafde vraag ik me regelmatig af waarom ik niet zonder huisdier kan. Omdat het ten minste een overzichtelijke verhouding is? Een laatste contact met de natuur? Als ik de kat vruchteloos naar een duif zie mekkeren – hij is een jager van niets – vrees ik dat hij vaag snapt hoe doelloos zijn bestaan is. Eigenlijk zou het van dierenliefde getuigen geen hond, kat, vogel of konijn meer te nemen.

Of de oude alcoholist ook naar dit inzicht heeft gehandeld, valt te betwijfelen, maar opeens zag ik hem en zijn scharminkel nergens meer wandelen. Hopelijk heeft de hond zijn baasje nog even overleefd.

Mirjam Janssen is historicus en journalist.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden