Diederik Samsom is terug

Diederik Samsom was voor een foto vrijdag in Trouw op een dakterras op een bankje gaan staan. Niet omdat hij niet zo groot is, maar om beter in de verte te kunnen kijken hij wees naar de horizon, waar kennelijk een mooie toekomst gloorde. Samsom, tot december 2016 leider van de Partij van de Arbeid, is de man die namens minister Wiebes de komende jaren de onderhandelingen over een landelijk klimaatakkoord gaat leiden. Zijn opdracht: twee miljoen Nederlandse huizen -  een kwart van het totaal - voor 2030 van het aardgas afhelpen.

. Beeld vk

Hij zag er blij uit en hij had er zin in, zo bleek uit het interview bij de foto. En als Diederik Samsom ergens zin in heeft, kun je je maar beter bergen. Dat weten ze bij Greenpeace en dat weten ze ook bij de PvdA. Hij had in 2012 zin in de landelijke verkiezingen en versloeg tegen alle vroege prognoses in bijna de VVD.

Daarna had hij zin in een VVD-PvdA-regering. Die groeide, mede door zijn tomeloze energie en doelgerichtheid en eveneens tegen alle prognoses in, uit tot een van de succesvolste naoorlogse kabinetten. In de aanloop naar de verkiezingen van 2017 had Diederik Samsom om onduidelijke redenen zin in een duel om het leiderschap. Hij reisde als een bezetene langs de 81 PvdA-afdelingen (4.451 autokilometers) en speechte zich in de zaaltjes de blaren op de tong om de leden ervan te overtuigen dat ze hem moesten kiezen en niet Lodewijk Asscher.

Maar de leden van de partij kozen toch voor de man die door Samsom uit Amsterdam naar Den Haag was gehaald. In het eerste debat tussen de twee kwam Asscher met de huichelachtigste politieke aanval sinds lange tijd: ‘Je hebt ons niet meegenomen.’ Eigenlijk had Samsom daarop moeten reageren met de vermaarde woorden van de stervende Julius Caesar tegen zijn beschermeling: ‘Ook gij, Brutus.’ Maar dat deed hij niet, hij zei dat hij zoiets nooit zou doen. Op dat moment werd duidelijk waaraan het bij Samsom al die jaren in de politiek had ontbroken: rattigheid. Resultaatgericht en rationeel genoeg, maar niet erg tactisch en een gebrekkig talent voor valse spelletjes.

De PvdA van Lodewijk Asscher was na woensdag nog in vijf van de deelnemende gemeenten de grootste: Terschelling, Harlingen, Heerenveen, Oldambt en Midden-Drenthe. Dat waren er drie minder dan de acht gemeenten waar de SGP heerst. Leedvermaak daarover is niet op zijn plaats, daarvoor is de onstuitbare neergang van de sociaal-democratie te tragisch. Asscher is er na een jaar aan het roer niet in geslaagd de PvdA een nieuwe richting te geven, voorlopig hebben degenen die in hem de verkeerde keuze zagen, gelijk gekregen.

Samsom heeft, zie de opmars van GroenLinks, het tij mee. Het gaat miljarden kosten, die gasvrije huizen, en hij moet nog een paar miljoen mensen overtuigen van de noodzaak van meer windmolens, meer zonnepanelen en meer warmtepompen. Maar het bevende Groningen helpt en de sterk dalende kosten van alternatieve bronnen doen dat ook. Bovendien zijn transities altijd peperduur; de aanleg van die 140 duizend kilometer gasleidingen om het gas van het land van boer Boon naar de huizen te transporteren was ook niet gratis , dat gold ook voor de sluiting van de Limburgse mijnen en dat geldt nog steeds voor de Groningse schade.

Na het verlies in de strijd om het leiderschap vertrok Diederik Samsom uit Den Haag en verzonk hij een paar maanden in stilte en diepe treurigheid. Maar nu is de rode ingenieur terug bij zijn core business: duurzaamheid en energietransitie. Weg van de verlammende identiteitspolitiek, weg van energieverspillende en zinloze referenda, weg van zijn hopeloos verdwaalde en stuurloze partij, terug bij praktische zaken.

Of hij het in zich heeft alle partijen op een lijn te krijgen, zal moeten blijken: Samsom is geen geduldige man. Maar aan zijn inzet zal het niet liggen. Hopelijk heeft hij een elektrische auto, want Diederik Samsom gaat weer kilometers maken en dat kan knap vervuilend zijn.

En intussen vraagt de arme Lodewijk Asscher zich af of het in 2016 geen pyrrusoverwinning is geweest -  en of de verliezer uiteindelijk niet aan het langste eind trekt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden