Column Bert Wagendorp

Die parlementaire enquête van 2025: als Groninger zou ik er niet te veel van verwachten

Er komt een parlementaire enquête naar de gaswinning in Groningen en de gevolgen daarvan. Wanneer is onbekend, eerst moet ‘de fysieke versterking van de meest risicovolle woningen structureel op gang zijn gekomen, evenals het proces van de schadeafhandelingen.’ Wanneer dat zover is dient te worden afgewacht, eerst moeten de Instituten Mijnbouwschade en Versterkingsorganisatie zijn opgericht en functioneren. Dat kan nog even duren. Waarom de Kamer ondanks al die onzekerheden unaniem besloot tot een onderzoek is wél bekend: over twee weken zijn de Statenverkiezingen.

De Kamer wil ‘recht doen aan de gedupeerden’ en het vertrouwen in de politiek herstellen. ‘We hebben een ereschuld aan de Groningers’, herhaalde Gert-Jan Segers van de CU maar weer eens – dat hebben ze in Groningen nu al zo vaak gehoord, dat je op de Grote Markt een kopstoot krijgt als je het woord ‘ereschuld’ in de mond neemt.

Een enquête mag niet leiden tot vertraging in het schadeherstel, vindt de Kamer. Pas als de chaos voorbij is, gaan we de oorzaken van de chaos onderzoeken, anders wordt de chaos nog groter, luidt de redenatie. Waarom dat zo zou zijn is niet duidelijk, maar de vertragingstactiek geeft Rutte III in elk geval extra tijd – misschien wel genoeg om de eindstreep te halen. Dan is het alweer 2021.

In het Dagblad van het Noorden verscheen gisteren de vijftigste en laatste aflevering van een in al zijn eenvoud verbijsterende serie: ‘Ik wacht’. ‘Kafka op het Hogeland’, hadden ze hem ook kunnen noemen. Gewone Groningers, geïnterviewd over hun ervaringen met de afhandeling van aardbevingsschade. Mensen die in de shit zijn beland vanwege een huis op de verkeerde plek. Uit hun verhalen rijst het beeld op van de overheid als criminele bende die murw gebeukte burgers desnoods jarenlang van het kastje naar de muur blijft sturen – als er maar niet hoeft te worden betaald.

Een van de geïnterviewden is Sybrand Nijhoff (77), akkerbouwer in ruste op de uit 1594 stammende en door de aardbevingen totaal ontwrichte boerderij Feldwerder Voorwerk in Zijldijk. De schade aan zijn boerderij is officieel getaxeerd op 8 ton, de NAM bood 70 duizend euro. ­Nijhoff kan geen inspecteurs, controleurs en andere parasieten van het lucratieve schadesysteem meer zien. ‘Kosten noch moeite worden gespaard om de waarheid in nevelen te hullen.’

In de verhalen komen steeds dezelfde elementen voorbij: er zit opeens een enorme scheur in de muur van je huis, de gevel dreigt eruit te vallen of het dak staat op instorten; er komt iemand langs namens NCG, TCMG, CVW of NAM – of onder welke vlag de ellendeling ook maar opereert. Die kijkt even rond en verklaart dan als eerste inzet voor de schadevergoedingsonderhandelingen dat het een typisch gevalletje achterstallig onderhoud betreft. Daarna bevindt de bewoner zich opeens in een horrorscenario dat erop is gericht hem krankzinnig te maken.

Eén mens kan de zaken aandikken en overdrijven, maar vijftig keer hetzelfde verhaal duidt op strategie: de kosten van herstel zo veel mogelijk drukken, de boel traineren en de burger treiteren tot hij verslagen inbindt.

‘Overheidsfalen van on-Nederlandse proporties’, noemde Wiebes het. Een juiste analyse uit de verkeerde mond, want de overheid faalt nog steeds, ook onder ­Wiebes.

Die parlementaire enquête van 2025: als Groninger zou ik er niet te veel van verwachten. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.