Column Loes Reijmer

Deze week zagen we hoe televisieseries vat hebben op onze werkelijkheid

Onlangs stelde ik de diagnose streamingstress bij mezelf. Het idee dat de berg met series die nog bekeken moeten worden hoger en hoger wordt, de lichte paniek als vrienden weer een hit tippen of deze krant een lyrische bespreking publiceert. Belachelijk natuurlijk, want het doel van het kijken naar series zou ontspanning moeten zijn. Maar zo simpel is het allang niet meer. De kijkervaring is zo massaal en collectief dat je bij moet blijven om een beetje mee te komen tijdens etentjes en borrels. En het gaat nog verder. Deze week bleek twee keer dat series zelfs vat hebben op onze werkelijkheid. 

Media van CNN tot Glamour schreven over het ‘ongepaste’ themafeestje dat was georganiseerd door Kylie Jenner, make-upmiljardair en prominent lid van de Kardashian-Jennerclan. Ter ere van het nieuwe seizoen van The Handmaid’s Tale had ze haar huis omgetoverd tot Gilead, de fictieve misogyne hel waar dienstmaagden ritueel verkracht worden om nageslacht voort te brengen. Iemand die rijk is geworden met de verkoop van wenkbrauwkits moet wel van de details zijn, en dus mochten de gasten als welkomstdrankje kiezen uit ‘praise be’-wodka en ‘under his eye’-tequila, bekende uitspraken in de serie. Uiteraard werd het evenement rijkelijk gedocumenteerd op Snapchat. We konden zien hoe de dames zich hulden in de kenmerkende rode mantels met witte kap, het uniform van de dienstmaagden, maar er alsnog in slaagden er een sexy selfiemondje bij te trekken. Bij de ontvangst kraaide Jenner ‘Welcome to Gilead!’, alsof ze Disneyland binnenstapten.

Maar ja, het ís ook een fictieve wereld. En toch kwam er gedoe van. Feministische twitteraars en columnisten buitelden over elkaar heen om hun afkeuring te laten blijken. Jenner zou ‘toondoof’ zijn en een feestje maken van vrouwenonderdrukking. ‘Kylie, wat ben je in hemelsnaam aan het doen?’, schreef Vanity Fair. De fictie van The Handmaid’s Tale, gebaseerd op het gelijknamige boek van Margaret Atwood uit 1985, heeft grip gekregen op ons echte leven.

De rode mantels zijn uitgegroeid tot wereldwijd protestsymbool. Amerikaanse vrouwen droegen ze om te protesteren tegen de benoeming van Brett Kavanaugh tot opperrechter, Argentijnse vrouwen toen ze demonstreerden voor het recht op abortus. Blijf waakzaam, is de pakkende boodschap van de serie, want kijk even de andere kant op en je wordt veroordeeld tot het broedkippendom. Tegelijkertijd is The Handmaid’s Tale ook entertainment, iets waar mensen naar uitkijken. Maar door de dans met de werkelijkheid moet dat aspect kennelijk verhuld worden. Kijken is lijden, en niets anders. 

De intrigerende wisselwerking met het echte leven zagen we deze week ook bij When They See Us, de Netflix-serie gebaseerd op het waargebeurde verhaal van vijf jongens die onterecht werden veroordeeld voor een verkrachting in Central Park eind jaren tachtig.

De openbaar aanklagers van toen ondervinden nu consequenties. ‘Hoogleraar Columbia Law School stapt op na Netflix-serie When They See Us’, was dagenlang het bestgelezen bericht op de site van de Volkskrant. De ander, na haar juridische carrière een succesvol thrillerschrijver, werd gedumpt door haar uitgever. Terecht ook, want ze maakten grove fouten en nooit excuses. Maar wel opvallend dat het nu pas gebeurt. Zeventien jaar nadat de echte dader werd gepakt, door een serie die niet journalistiek is, maar gedramatiseerd. De thrillerschrijver hekelt de wijze waarop ze is geportretteerd, als superschurk. Je hoeft niet veel medelijden met haar te hebben, om tegelijkertijd te erkennen dat gedramatiseerde vertellingen vaak versimpelde weergaven zijn, waarin details ondergeschikt zijn aan een pakkende verhaallijn. 

Deze week zagen we het maatschappelijk belang dat series nu hebben, de zeggingskracht van hun verhalen. Ze gidsen ons langs goed en fout. Dat is prachtig, zolang we de veelal iets complexere werkelijkheid niet uit het oog verliezen. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden