Column Elma Drayer

Deze potsierlijke en schandelijke verdachtmakingen richting De Balie, helpen het debat geen stap vooruit

Waarschijnlijk was ik niet de enige lezer die gisterochtend in de lach schoot bij het openslaan van pagina 2. Daar stond dat het wetenschappelijk tijdschrift Journal of the Association for Information Science and Technology de term ‘schone slaapster’ in de ban heeft gedaan. De Leidse hoogleraar Ton van Raan bedacht de metafoor vijftien jaar geleden voor wetenschappelijke publicaties die lang moeten wachten totdat iemand ze ‘wakker kust’. Geweldige vondst, sindsdien dan ook veelvuldig gebruikt.

Totdat een wetenschapster van de Universiteit van Indiana vorig jaar klaagde. Zo’n beeldspraak, vond deze Cassidy Sugimoto, verbindt ‘mooie vrouwen met vertraagde erkenning’. Genoemd periodiek bleek het daarmee eens te zijn. De redactie liet de Leidse geleerde weten dat het begrip vanwege seksisme ‘onacceptabel’ is.

Dus je meldt dat je je gekrenkt, gekwetst of beledigd voelt, en je krijgt het gelijk geheel automatisch aan je zijde? Ook als het gaat om een sprookjesmetafoor waar geen weldenkend mens (m/v) foute gedachten van krijgt?

Lang kon je zulke incidenten afdoen als typisch Amerikaans. Maar verdrietig genoeg is het identiteitspolitieke denken dat erachter schuilt een paar jaar geleden de oceaan overgestoken. Waardoor het ook hier het klimaat dreigt te vergiftigen.

Zie de heisa rond de komst van de Egyptisch-Amerikaanse feministe Mona Eltahawy, om die reden afgelopen zaterdag nog in dit dagblad geïnterviewd. Woensdagavond zou ze spreken in het Amsterdamse debatcentrum De Balie over kwesties als het patriarchaat en wereldwijde vrouwenonderdrukking. Maar nadat ze gewaarschuwd was door ‘Nederlandse vrienden wier opvattingen ik vertrouw’ zegde ze het optreden op het laatste moment af.

Haar informanten, het zal niet verbazen, bleken te behoren tot ons dappere legertje antiracismeactivisten, onder meer gelieerd aan identiteitspartij Bij1. Een van hen verklapte Eltahawy via Twitter dat Balie-directeur Yoeri Albrecht ‘extreem-rechts en uitgesproken islamfoob’ is, en een ‘full force supporter of Israel’. Een tweede meldde dat ‘antisekswerkerssprekers’ in De Balie zomaar het woord mogen voeren. (Wat u zegt, het moet niet gekker worden.) Een derde dat er twee jaar geleden een bijeenkomst was gehouden waar dubieuze uitspraken over ‘beroepsmoslims’ vanuit het publiek niet krachtig genoeg waren tegengesproken op het podium. Dus kon je daar als fatsoenlijk mens geen voet meer zetten. Of zoiets.

Het waren – zoals elke onbenul weet die de directeur kent en de debatten aan het Kleine-Gartmanplantsoen weleens bijwoont – potsierlijke, om niet te zeggen schandelijke verdachtmakingen. Maar Eltahawy wist genoeg. De Balie, schreef ze, is ‘geen plaats waar ik mijn opvattingen wil verkondigen’.

Je zou denken dat Nederlandse activisten na deze mededeling hun geluk niet op konden. Het tegendeel was het geval. Wíj boycotten De Balie al jaren, mokten ze op de sociale media. Pas als een Beroemde Buitenlander het doet, schrijven ‘de mainstream media’ erover! Het platform OneWorld (‘voor een eerlijke en duurzame wereld’) liet vier ‘moslims en personen van kleur’ aan het woord die deze conclusie eensgezind onderschreven – een journalistieke methode waarin dit voorheen van rijkswege gesubsidieerde orgaan sowieso excelleert. Andersdenkende ‘moslims en personen van kleur’ moet je er met een lantaarntje zoeken, wederhoor is er al even zeldzaam.

In dat stuk ging de vuilspuiterij onweersproken verder. Organisaties als De Balie ‘verdienen aan complexe maatschappelijke problemen en gemarginaliseerde groepen’, legitimeren ‘xenofobe populisten’, zijn ‘valse bondgenoten, corrupt en uitbuitend’. Moslims en personen van kleur worden ‘meer dan ooit gediscrimineerd’ en dat proces ‘wordt aangejaagd door eenzijdige berichtgeving en dus mede ondersteund door centra zoals De Balie’. En de vrijheid van meningsuiting? Dat is ‘een vals dogma dat men ons blijft voorhouden’, zei de een. ‘Daar verschuilt De Balie en haar directeur zich ook al jaren achter’, zei de ander. ‘Dit zijn de mensen die nog steeds ‘vrijheid van meningsuiting’ hadden geroepen als Hitler daar had gezeten.’

Hoe u, lieve lezer, erover denkt weet ik niet. Maar dat dit alles het broodnodige debat geen stap vooruithelpt weet ik wel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.