ColumnNieuw Venster

Deze filmpjes staan symbool voor tegenpolen van het internet: een geopolitieke trol en feelgood met Paul McCartney

Kelli van der Waals werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

 Deze week bracht ons maar liefst twee virale filmpjes: het Paul McCartney-Liverpool-feestje van ­comedian James Corden, waar zelfs de Nederlandse kwaliteitskranten stukjes aan wijdden, en de videoclip Got Me Good van de Russisch-Azerbeidzjaanse zanger Emin Agalarov, met een speciale rol voor Donald Trump. De filmpjes staan symbool voor tegenovergestelde kanten van het internet.

James Corden en Paul McCartney

De clip van Agalarov, die zijn voornaam als artiestennaam hanteert, representeert de duistere kant van het internet. Dat van trollen, manipulatie en nepnieuws. In deze ‘satire op het nieuws van de laatste twaalf maanden’ verbeelden lookalikes van vader en dochter Trump, Zuckerberg, Clinton en Stormy Daniels een verwarrende samenzwering, die begint met de woorden ‘TRUE_FAKE’. Nou, dan weet je het wel. Documenten worden uit een prullenbak gevist, heimelijk door de een (Hillary) aan de ander (Emin) overhandigd, en het onwaarschijnlijke vriendengroepje doet samen wodkashotjes en spelletjes poker. Kim Jong-un kijkt mee via een piepende en krakende inbelverbinding, en wist Trump uit de beelden van diens plasseksfeestjes.

Bepaald geen hoogstaande fictie, en het weeïge deuntje is ook niet wat de clip tot veelbekeken hoogte stuwde – dat deed Agalarovs reputatie als Poetin-bondgenoot die ooit een ontmoeting verzorgde tussen het Trump-team en een stel hooggeplaatste ­Russen. Agalarov kreeg Trump ook zover om in een van zijn eerdere videoclips te spelen en zou eens prostituees voor hem hebben geregeld. Fictie en werkelijkheid zijn hier zo vervlochten dat niemand eigenlijk wist wat ze van Got Me Good moesten maken. Een staaltje ‘geopolitiek trollen’, besloot de Washington Post, waar we niet te veel waarde aan moeten hechten.

Helemaal aan de andere kant van het ­internetgevoelsspectrum vinden we James Corden en Paul McCartney, zingend in een Liverpudlian auto. Overal waar ze komen, staan mensen te stralen en te zwaaien en samen te genieten. Mooie metafoor voor het tech-ideaal van verbinding. Het internet als een soort Penny Lane, waar we allemaal Yellow Submarine neuriën. Een internet ‘vol positiviteit en plezier en een boodschap van liefde en saamhorigheid’, zoals Corden de muziek van de Beatles beschrijft.

Het succes van dit filmpje zit ’m niet alleen in de persoon McCartney, maar ook in de nostalgie die de zanger opwekt. Het ‘weet je nog’ en het ‘dit kennen we allemaal’ (het helpt ook dat Paul er dankzij haarverf en chirurgie hetzelfde uit is blijven zien). Het zit ’m ook niet zozeer in Liverpool, als in het idee van de gewone mens die iets bijzonders overkomt, zoals in zo’n inspirerend echt-gebeurd-verhaal in je tijdlijn.

En het zit hem niet per se in Cordens ­Carpool Karaoke-formule, maar in de emotie die ermee teweeg wordt gebracht. Na zes minuten is Corden zelf al tot tranen geroerd en het is best gaaf hoe McCartney vanachter een gordijn verschijnt, om vertrouwde liedjes te spelen voor een nietsvermoedend pub-publiek. Dit is het equivalent van een kattenfilmpje op steroïden, plus een slinger inspirationele citaten, plus een dubbele regenboog, plus Christian the Hugging Lion (zie YouTube), maal tien. Waardoor we even kunnen denken: ja, dit is het echte leven, allemaal samen, allemaal zingen, McCartney met een biertje in de pub.

Er is natuurlijk weinig echts aan deze gefabriceerde authenticiteit. Maar zo is het optimistische internet: alles goed en sexy en leuk. Van een compulsief positivisme waar we – zo blijkt uit sommige onderzoeken – ook depressies en slaapstoornissen en issues met ons lichaam van kunnen krijgen. Om nog maar te zwijgen van fomo (fear of missing out: vierenhalve minuut nadat het duo McCartneys vroegere huis binnenging, had zich buiten al een menigte gevormd). ­Corden en McCartney maakten een al te gelikte socialemediapost in het groot. Maar dat is natuurlijk altijd beter dan een geopolitieke trol. 

Kelli van der Waals vervangt de komende maanden Loes Reijmer.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden