ColumnElma Drayer

Den Haag, doe je plicht en verbied dat vuurwerk

Beeld .

Eind vorige eeuw wijdde Carel Brendel, destijds journalist bij het Algemeen Dagblad, een beschouwing aan wat hij ‘de mythe van het rustige Nieuwjaar’ noemde. Terwijl oudjaarsnachten vanaf de jaren tachtig almaar grimmiger werden, hield de politie opgewekt vol dat ze ‘betrekkelijk kalm’ dan wel ‘relatief rustig’ waren verlopen, ‘met hooguit enkele charges’. En de pers tikte het braafjes op.

Misschien daardoor, denk ik ­weleens, leerden we geweld rond Oud en Nieuw te accepteren als was het een natuurramp. Heel vervelend, dat spreekt. Maar niks tegen te doen.

Je hoeft geen afgestudeerd trendwatcher te zijn om te constateren dat die laconieke kijk op de zaak aan het kantelen is. Tegenwoordig laat de politie volop van zich horen in de antivuurwerklobby. En geen nieuwsmedium heeft durven berichten dat de afgelopen jaarwisseling ‘zonder noemenswaardige incidenten’ verliep. Dat zou ook wel erg onthecht zijn geweest. Uit de (voorlopige) cijfers blijkt dat het aantal vuurwerkslachtoffers wederom is gestegen, net als het aantal hulpverleners dat werd belaagd.

Politieman Mark Achterbergh ­Copier, tevens VVD-raadslid in de Haarlemmermeer, deed gisteren in een blog verslag van zijn oudjaarsnachtdienst in Amsterdam. Volgens hem leek het wel ‘een slechte B-film’. Hij beschrijft hoe de betreffende wijk ‘tot een soort van anarchie’ verviel, waar het ‘op 31-12 kennelijk ­legaal is om oorlogje te voeren met de buurt’. Hoe auto’s, scooters, vuilnis- en kledingcontainers in de hens gingen (‘U weet wel, een kledingcontainer vol tweedehandskleding die een tweede leven zou gaan krijgen bij mensen die dat hard kunnen gebruiken’). Hoe een speeltuintje in de vlammen versmolt, terwijl zo’n honderd mensen toekeken. Hoe er ‘diverse keren’ vlak voor de dienstauto zware nitraatbommen ontploften. Hoe onbekenden op de Admiraal de Ruijterweg een bom naar een groepje fietsers wierpen. Hoe mensen op straat stonden te huilen omdat hun huis in brand stond (‘Iemand vond het een goed idee om een vuurpijl via een open raam bij de bewoners naar binnen te schieten’).

Maar politiemensen kunnen hun vingers blauw schrijven, zonder ­politiek ingrijpen zal er niks veranderen.

Ik heb me er in dit hoekje vaker over verbaasd. Als met aan zekerheid grenzende waarschijnlijkheid valt te voorspellen dat particulier vuurwerk tot dit soort gruwelijke taferelen leidt, waarom doe je er als overheid dan niet alles aan om het uit te bannen? Dat is niet alleen je dure plicht, dat zou je een dure eer ­moeten zijn.

Maar nee. In Den Haag blijft het bij rituele verontwaardiging. Bij ritueel roepen dat vuurwerkagressie tegen hulpverleners ‘onacceptabel’ is en om ‘keihard straffen’ vraagt. Bij ritueel gemekker over een ‘diepgewortelde’ dan wel ‘mooie’ traditie waar je vanaf moet blijven. Al wat er tot nu gebeurde was een maatregeltje hier, een vuurwerkvrij zone’tje daar – zonder noemenswaardig effect. Een ­Kamermeerderheid is en blijft ferm tegen een landelijk vuurwerkverbod voor particulieren.

Vooral ter rechterzijde zijn ze geloof ik doodsbenauwd voor de volkswoede, mocht ook deze traditie eraan gaan. Is zo’n houding sowieso nogal lafhartig, die wordt des te onbegrijpelijker nu liefst de helft van dat volk daar juist wél voorstander van blijkt te zijn. Althans, volgens onderzoeksbureau I&O Research, dat het in december uitzocht in opdracht van het blad Binnenlands ­Bestuur. Binnen alle geledingen zijn de standpunten aan het schuiven. Alleen Forum-stemmers en een krappe meerderheid van de VVD- en CDA-stemmers vinden al die belaagde hulpverleners en verminkte burgers vooralsnog geen punt. Maar zelfs onder PVV-stemmers is voor het eerst een kleine meerderheid (54 procent) voorstander van een totaalverbod.

Een peiling van het NPO Radio 1-programma Smaakmakers was gisterochtend minder representatief, maar minstens zo duidelijk. Van de ruim 3.500 deelnemers die aan het eind van de middag hadden meegedaan, was liefst 84 procent het eens met de stelling: ‘Een algeheel verbod is de enige manier om een einde te maken aan de jaarlijkse vuurwerkellende.’

Waar wachten ze in Den Haag nog op?

Elma Drayer is neerlandicus.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden