Opinie

Deeleconomie leidt niet vanzelf tot meer gelijkheid

Steeds meer mensen delen hun huis, auto, boot, gereedschap, parkeerplaats, boeken of kleding. Het gaat om particulieren die elkaar tijdelijk toegang geven tot hun bezit. Dit vindt doorgaans plaats tegen een kleine betaling en via een internetplatform (zoals Airbnb, SnappCar, Peerby).

Advertenties op de website van Airbnb op een smartphone. Beeld anp

Aanbieders verdienen iets bij en vragers profiteren van lage huurprijzen. Ook zorgt delen voor minder milieubelasting omdat spullen vaker worden gebruikt. En via delen ontstaan er ook nog eens nieuwe sociale contacten tussen vreemden.

Toch is er steeds meer discussie over de nadelige effecten van de deeleconomie. Naast zorgen over privacy en monopolie, kunnen deelplatformen de ongelijkheid in de samenleving doen toenemen.

Immers, alleen degenen met bezit kunnen verdienen aan de deeleconomie. Dat is vooral zichtbaar bij Airbnb, waar huizenbezitters een deel van de kosten kunnen terugverdienen met tijdelijke verhuur. Het gevolg is dat huizenprijzen verder stijgen - met name in populaire steden als Amsterdam en Utrecht - en daarmee ook de huren van reguliere woningen. Als deze trend doorzet, zullen lagere inkomens steeds vaker gedwongen worden om de stad te verlaten.

Ongelijkheid in de opbrengst van verhuur wordt ook in de hand gewerkt door discriminatie. Particulieren die onderling spullen verhuren, zijn gebaat bij vertrouwen. Wanneer dit vertrouwen ontbreekt, zal de verhuurder een lagere prijs moeten vragen om toch iets te kunnen verhuren.

Discriminatie

Zo bleek uit onderzoek van Edelman en Luca aan de Harvard Business School dat Afro-Amerikaanse verhuurders in de VS voor eenzelfde type huis 12 procent minder huur kunnen vragen vergeleken met andere Amerikanen. Dergelijke discriminatie komt in principe niet voor in de 'oude economie', omdat reguliere hotels in hun prijsstelling geen onderscheid maken tussen huidskleur of andere klantkenmerken.

Een laatste vorm van ongelijkheid heeft te maken met vaardigheden. Mensen die zich goed kunnen presenteren, krijgen goede beoordelingen die vertrouwen wekken bij volgende transacties. Dit vertaalt zich in een economisch voordeel omdat zij een steeds hogere prijs kunnen vragen als verhuurder en een steeds lagere prijs als huurder. Anderen die zich minder goed manifesteren binnen de deeleconomie, zullen steeds minder kunnen verdienen en steeds meer moeten betalen.

Hoewel deze vormen van ongelijkheid reëel en aanzienlijk zijn, moet niet worden vergeten dat de deeleconomie in beginsel gelijkheid stimuleert. Het verlaagt de verhuurprijzen van vele producten en daar profiteren verhoudingsgewijs de laagste inkomens het meeste van. Daarnaast bieden platforms een laagdrempelige manier voor iedereen om wat bij te verdienen. Toch is er reden genoeg om de deeleconomie kritisch te blijven volgen en om eventueel overheidsbeleid te ontwikkelen die excessen tegengaan.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden