Commentaar Slotervaartziekenhuis

Decentralisatie zorgt ervoor dat niemand de regie heeft als het mis gaat

Het faillissement van het Slotervaartziekenhuis was onvermijdelijk, de chaotische afhandeling niet.

De inboedel van het MC Slotervaart. Beeld Freek van den Bergh / de Volkskrant

In een samenleving die is geobsedeerd door beeldvorming zijn er toch autoriteiten die de controle over het beeld verliezen. Dat gebeurde in oktober 2018, toen het Slotervaartziekenhuis in Amsterdam failliet ging. Voor het oog van de tv-camera’s werd met zieke patiënten over straat gesleept. Het faillissement van het Slotervaartziekenhuis was onvermijdelijk, de chaotische afhandeling was dat niet. De ­Inspectie Gezondheid en Jeugd velt een hard oordeel over deze gang van zaken. Door de inzet van zorgpersoneel zijn ongelukken voorkomen, maar de chaos heeft het vertrouwen in de zorg geschaad.

Echec

Het echec is een gevolg van de manier waarop de zorg de afgelopen decennia is georganiseerd, met een groot vertrouwen in marktwerking en aan de markt ontleende organisatievormen. Bevoegdheden werden gedecentraliseerd, waarbij in sommige gevallen en passant flink op het budget werd bezuinigd. Het aanbod raakte versnipperd en onoverzichtelijk. Als er iets mis gaat, heeft niemand de regie en is het heel moeilijk een verantwoordelijke te vinden.

Begin november bleek dat gemeenten ernstig tekort schoten in de zorg voor kwetsbare jongeren. Deze week nog constateerde de huisartsengroep Het Roer Moet Om dat instellingen vaak geen plaats hebben voor de kwetsbaarste patiënten, zoals dementerende ouderen met een psychiatrische problematiek en een verslaving.

Concurrentie

Het betaalbaar houden van de zorg is een lastige kwestie, zoals ook het personeelstekort niet eenvoudig is op te lossen. Niettemin heeft de Nederlandse zorg een fundamenteel probleem, zoals een voorman van Het Roer Moet Om opmerkte: niet de wil tot samenwerking is leidend, maar de opdracht tot concurrentie.

Een ziekenhuis, de jeugdzorg, de hulp aan kwetsbare ouderen, het zijn voorbeelden uit verschillende domeinen die elk hun specifieke problemen. Maar ze hebben ook iets gemeen: decentralisatie, instellingen die zelfstandig functioneren, als een bedrijf. En als het mis gaat, heeft niemand de regie of de macht om door te zetten. De Tweede Kamer zal minister Bruins ter verantwoording roepen voor het ­fiasco in Slotervaart, maar kan beter de ideologie achter het zorgstelsel ter discussie stellen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden