Column Max Pam

De Zandvoortenaren hebben in prins Bernhard jr. een uitstekende leermeester

In mijn jeugd reed dwars door Amsterdam de Blauwe Tram, die je via Haarlem naar Zandvoort bracht. De beginhalte was in de Spuistraat en je kon opstappen waar tegenwoordig boekhandel Athenaeum is. Als klein kind heb ik de route vaak gereden, want tijdens de zomervakantie huurden mijn ouders in Zandvoort een huis aan de Zeestraat. Met een schelpentuintje voor en een schelpentuin achter.

Op het strand van Zandvoort heb ik menige vlieger opgelaten en menig zandkasteel gebouwd. Eén keer ben ik naar het circuit geweest; ik heb Stirling Moss zien winnen, maar ik herinner mij die race niet als een grote gebeurtenis. Wanneer een vol Olympisch Stadion na een voetbalwedstrijd leegliep, voelde de stemming veel dramatischer.

Aan het eind van de jaren vijftig van de vorige eeuw is de tramlijn opgeheven. De raceliefhebber van nu zou er vermoedelijk een moord voor doen wanneer hij (of zij) op 3 mei 2020 weer in de Spuistraat zou kunnen opstappen voor een tochtje naar het circuit van Zandvoort. Ik moet eerlijk bekennen dat ik uitzie naar die dag. Niet omdat de Formule 1 me erg boeit – ik heb weinig met autosport – maar omdat ik benieuwd ben hoe Nederland zich gaat houden in de aanloop daarnaartoe en op de dag zelf. Als de tekenen niet bedriegen, wordt het een enorme logistieke operatie, vol van hindernissen die telkens opnieuw worden opgeworpen. De Grote Prijs van Zandvoort zou weleens kunnen uitlopen op een steeplechase met zandheuvels, waterbakken en omgevallen boomstammen. De race wordt een testcase voor de vasthoudendheid van zowel de voorstanders als de tegenstanders.

Dat zo’n Grand Prix slecht is voor milieu, klimaat en leefomgeving, daarover kan geen twijfel bestaan. Des te opmerkelijker is het dat de gemeenteraad van Zandvoort zich helemaal ten gunste van de race heeft opgesteld. Zelfs de klimaatpartij GroenLinks, de partij van Jesse Klaver en Sybren Kooistra, was vóór. Dat kun je pas echt cynisch noemen.

Of zou het aan Zandvoort zelf liggen? Ik herinner dat mijn vader op onze vakanties foeterend door de dorpskern kon lopen, terwijl hij uitlegde waarom juist dit dorp in de oorlog het hoogste percentage NSB’ers herbergde. Ook moet ik even denken aan Erwin Blumenfeld, die in de jaren dertig vanuit Berlijn naar Nederland vluchtte en ten slotte nog juist naar Amerika wist te ontkomen, waar hij de beroemdste fotograaf van Vogue zou worden. Hij woonde enige tijd in Zandvoort en wijdt daar in zijn autobiografie Spiegelbeeld enkele weinig vleiende woorden aan.

Het is in Zandvoort een strijd van de economie tegen het klimaat. Elke vierkante centimeter van hun huizen is door de bewoners verhuurd tegen woekerprijzen, waaraan Shylock nog een puntje kan zuigen. Gezegd moet worden dat de Zandvoortenaren in prins Bernhard jr. een uitstekende leermeester hebben.

Toch, zo begrijp ik, komt Zandvoort helemaal niet uit met de vier miljoen euro die is gereserveerd. Er moet nog flink wat geld bij. Dat zag je aankomen. Eerst keken ze in Den Haag, onder leiding van premier Rutte, met een opgeheven neus de andere kant uit, maar uiteindelijk komt het er toch op neer dat wat altijd zo mooi ‘de samenleving’ wordt genoemd, de extra rekening gaat betalen. Dat voorspel ik u.

En dan krijgen wij uiteraard al die rechtszaken, die door milieuorganisaties worden aangespannen. Klinkende namen hebben ze: Stichting Duinbehoud, Rust bij de Kust, Milieudefensie, Natuur- en Milieufederatie Noord-Holland, Vrienden van Middenduin en vooral niet te vergeten de gevreesde Mobilisation for the Environment. De laatste stoottroep heeft met succes het juridische verzet uitgerold tegen de uitstoot van stikstof in de buurt van natuurgebieden. Je hoeft maar even aan de uitlaat van Max Verstappen te ruiken, om te beseffen dat in de Tarzanbocht de stikstofnorm met vele eenheden zal worden overschreden.

Dit keer sta ik volledig achter de milieuorganisaties. Elk exemplaar van de zandhagedis, de roodborsttappuit of het hondskruid kan mij niet genoeg worden beschermd. Zou het gaan om de Hoogovens bij Wijk aan Zee, dan kun je je nog voorstellen dat honderden banen in het geding zijn, maar de race op Zandvoort is een éénjaarlijkse gebeurtenis. Diezelfde avond rijden al die tienduizenden terug, nog meer stikstof uitstotend. Om het circuit vervolgens niet helemaal te laten wegrotten, zoals bij de Olympische stadions in Griekenland, zullen daarna allerlei kleine races worden georganiseerd, in afwachting van de volgende Grand Prix. En ondertussen op regeringsniveau maar opscheppen over klimaatambities.

Dit is het groenvroemste kabinet ooit.

Verder heb ik gelukkig toch ook goed nieuws! In Zandvoort zal door de winnaar weer echte champagne worden vermorst en niet meer bocht uit Argentinië, China of Hongarije, waarmee de sponsors in de voorgaande jaren kwamen aanzetten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden