Column Bert Wagendorp

De zaken zijn ingrijpend aan het veranderen en het besluit van Shell is daar een teken van

Bert Wagendorp

Shell is geel, maar wordt groener. Gisteren maakte de oliegigant bekend te streven naar een halvering van zijn CO2-uitstoot in 2050. In 2030 moet die alvast met 20 procent zijn verminderd. De vooruitgang op kortere termijn wordt bijgehouden en bestuurders die erin slagen de tussentijdse klimaatdoelen te ­halen, krijgen een bonus. Daar zal wel weer gedoe van komen, maar die types zijn kennelijk anders niet in beweging te krijgen – en het is voor een goed doel.

Shell is de eerste van de zeven beursgenoteerde oliereuzen van de ‘Big Oil’ die zich vastlegt op de klimaatdoelen van het Akkoord van Parijs. Zondag begon in Katowice de klimaattop waar landen bekijken of en hoe de in Parijs afgesproken beperking van de uitstoot bereikt gaat worden. Daar haakt Shell pr-techtnisch gezien attent bij aan.

Ik heb via de actiegroep Follow This één aandeel in Shell. Follow This-voorman Mark van Baal deed de afgelopen ­jaren pogingen via de aandeelhoudersvergaderingen de klimaatkoers van Shell te beïnvloeden. Eerst lukte dat niet zo erg, maar dankzij de steun van steeds meer – en heel wat grotere – aandeelhouders komt er nu schot in.

Shell verklaarde gisteren dat de koerswijziging mede was ingegeven door ‘een dialoog met investeerders’. In het persbericht werd één groep met name genoemd, ­Climate Action 100+. Dat is geen groene actiegroep van geitenwollen spandoekschilders, maar een club van inmiddels 310 grote investeerders, waaronder negen van de tien grootste pensioenfondsen ter wereld, ’s werelds grootste vermogensbeheerder BlackRock en Nederlandse geldinstituten als Aegon, NN, PGGM en Robeco. Tezamen beheert de groep superbeleggers een vermogen van 32 biljoen, ofwel 32 duizend miljard dollar, best veel dus.

De bij CA100+ aangesloten investeerders dringen er bij bedrijven op aan in te zetten op duurzaamheid. Als dergelijke machten druk gaan uitoefenen luistert zelfs ceo Ben van Beurden. Het begint tot de haute finance door te dringen dat de klimaatverandering het rendement op vermogens bedreigt. En dat er dus iets moet gebeuren, anders dreigen ecologische, maar ook financiële rampen.

In 2005 nam de toenmalige secretaris-generaal van de VN Kofi Annan het initiatief voor de instelling Principles for Responsible Investment, PRI. ABN Amro en pensioenfonds PGGM behoorden tot de founding fathers. PRI-leden beloven bij hun investeringsbeslissingen rekening te houden met duurzaamheid, sociale factoren en goed bestuur. In 2006 hadden honderd instellingen daarvoor getekend, inmiddels zijn het er 2.200, waaronder 103 Nederlandse, met een gezamenlijk belegd vermogen van ongeveer 80 biljoen (80.000.000.000.000 dollar).

Enige reserve en wellicht zelfs wat cynisme zijn op hun plaats. Pensioenfondsen moeten rendement maken om pensioenen te kunnen uitkeren, en als dat niet duurzaam kan, dan maar wat minder duurzaam – een uitgangspunt waarin de meeste pensioenontvangers zich wel kunnen vinden. Alle vermogens hebben een groei-obsessie.

Ondanks de spectaculaire groei van duurzame energiebronnen bereikte de wereldolieproductie op 12 oktober een nieuwe mijlpaal: voor het eerst werden op één dag meer dan honderd miljoen vaten olie opgepompt, twee keer zoveel als vijftig jaar eerder. Dat was jammer.

Niettemin denk ik dat er zaken ingrijpend aan het veranderen zijn en dat het besluit van Shell daarvan een ­teken is. Ook hier geldt het adagium follow the money – het grootkapitaal zegt: duurzaam.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.