column Sheila Sitalsing

De WTO als laatste bastion voor barbarij? Zulke goede PR hebben ze jaren niet gehad

Er viel ontzetting en ontreddering op te tekenen, er was een zwarte stropdas ten teken van rouw, en er klonken dramatische verklaringen: ‘Alle slingers die na de val van de Muur werden opgehangen, kunnen worden opgeborgen.’ ‘Het wordt spierballen boven regels’.

De Wereldhandelsorganisatie is kapot nu de Amerikanen de benoeming van nieuwe rechters blokkeren in het onderdeel dat bindende uitspraken kan doen bij handelsconflicten, en de bedroefde achterblijvers jammeren: zie je wel dat Donald Trump alles kapotmaakt.

Wilt u dit verhaal liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie.

Nu is het niet ongebruikelijk dat er aardige woorden klinken op begrafenissen, ook als de overledene een zakkenwasser was, maar serieus: de WTO als laatste bastion tussen ons en de barbarij? Zulke goede PR heeft de organisatie in geen jaren gekregen.

De WTO is op haar best een gemankeerde poging om iets te creëren wat door de oogharen een soort van eerlijk speelveld voor de wereldhandel lijkt. Op haar slechtst is ze een systeem waarin de armste landen zich altijd kapot hebben gelopen op boerenbescherming in de forten Europa en Amerika. Een systeem dat zich van onderhandelingsronde naar onderhandelingsronde sleepte, tot het onderhandelen piepend stokte.

Onderhandelingen over handelstarieven, over subsidies, over ordinair protectionisme vermomd als voedselveiligheidseisen, en over andere handelsbarrières. Onderhandelingen die jaren sleepten. Waarin men vroom lispelde dat het ‘enorm belangrijk’ was dat de armste landen toegang kregen tot goedkope medicijnen. En dat hun agrariërs spullen naar de EU konden uitvoeren. En dat het dumpen van spotgoedkope ingevroren kip met de groetjes uit Europa streng bestraft moest worden omdat het de lokale kippenslachtindustrie vernietigde. En dat het zo goed was dat we een op regels gebaseerd internationaal systeem hebben dat de kleintjes beschermt tegen de grootste bekken van het schoolplein.

Daarna gingen de grootste bekken van het schoolplein onderling de buit verdelen.

Zoals wel vaker bij gemankeerde organisaties, lag het niet aan de intenties of de statuten of de staf of de ondersteunende experts. Maar gewoon aan de lidstaten. Want er zitten heus prima lui op het WTO-kantoor in Genève, die erg hun best hebben gedaan om de grote handelsblokken te laten inzien hoe infantiel het idee is dat handel oorlog is en hoe kortzichtig het is om te denken dat je ‘wint’ als je zoveel mogelijk exporteert en zo min mogelijk importeert. En ze hebben hun best gedaan om de armste en kleinste landen mee te nemen in de vaart der volkeren.

Er kwamen speciale voordelen voor ontwikkelingslanden in de WTO. Met als gevolg dat de WTO meer zelfverklaarde ontwikkelingslanden telde dan het IS-kalifaat onschuldige koks: Israël, Singapore, China, allemaal waren ze naar eigen zeggen zielige ontwikkelingslanden. Op de Chinese staatsgesteunde export was de WTO niet berekend.

Dat Amerika zich er nu vanaf keert, is te verklaren uit de afkeer die Trump heeft ontwikkeld jegens China. De Amerikaanse middenklasse zinkt weg, de Aziatische komt op. Oorlog, dat snapt hij. Beter zal de wereld er niet van worden. Wel anders. China en India weten dat hun tijd is gekomen. Benieuwd of die geïnteresseerd zijn in een waarlijk open, eerlijk en transparant handelssysteem.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden