Verslaggeverscolumn Ariejan Korteweg

De worsteling van het Lid Femke Merel van Kooten-Arissen met mensen- en dierendingen

Dit is de week waarin Femke Merel van Kooten-Arissen (35) een nieuw ­leven als Kamerlid begint. Ze is niet meer van de Partij voor de Dieren, al spreekt ze nog vaak over ‘we’. Ze wordt het Lid Femke Merel van Kooten-Arissen (voor een Groep zijn er twee nodig).

In de woonkamer van haar huis in Woerden is ook haar echtgenoot Frank, tevens onbezoldigd fractiesecretaris. Hij houdt baby Olivier stil – tenminste: meestal. Er is ook een eerst wat wantrouwige teckel. En, met stropdas, Angelo, 24 jaar. Eerder deze ochtend is zijn contract getekend: hij is nu officieel ­politiek assistent van Van Kooten. Aan het eind overleggen de drie even: zullen we het vertellen? Dan komt het eruit: Angelo heet voluit Angelo Delsen en is vicevoorzitter van jongerenafdeling van de Partij voor de Dieren, Pink. ‘Nog wel’, zegt hij. ‘Want als ze horen dat ik voor Femke werk, zal ook ik wel geroyeerd worden.’

Femke Merel van Kooten: ‘Dat ­ongenoegen leeft veel breder.’

Na haar vertrek uit de Partij voor de Dieren kreeg ze veel steunbetuigingen, vertelt Van Kooten. Van ­partijleden, maar ook van volks­vertegenwoordigers. Zo veel dat ze achteraf denkt: had ik niet de koninklijke weg moeten bewandelen om via een partijcongres te proberen de PvdD bij te sturen. Dat de ­onvrede in de boezem van de partij groot is, daarvan is ze nu nog sterker overtuigd dan toen ze in juli abrupt bekendmaakte dat ze opstapte. ‘De verbreding die ik wil, is in lokale fracties allang aan de gang.’

We pakken het verkiezingsprogramma erbij. Daar staat het: de Partij voor de Dieren is voor mensen- en dierenrechten, wil armoede bestrijden, opkomen voor gelijkheid, veiligheid, leefbaarheid. Dat is waarom ze sinds de oprichting partijlid was: dieren- én mensenrechten. Ze vroeg in de Kamer aandacht voor het afschieten van zwerfkatten en bevers, voor een malafide teckelfokker. Maar ook voor de rechten van lhbti’ers, Lilian en Howick, de sleepwet, het ­gebruik van Chroom6 bij Defensie. ‘Mensendingen’, noemen ze dat bij de PvdD. En dat mocht dus niet meer.

Echtgenoot Frank (links) wordt fractiesecretaris, medewerker Angelo (rechts) komt van Pink, de jongerenafdeling van de Partij voor de Dieren.

Het kantelmoment kan ze precies benoemen. In mei 2018 kwam het Reformatorisch Dagblad met een beschouwing: de PvdD wordt steeds meer een PvdA of GroenLinks. Partijleider Marianne Thieme kwam met dat artikel in de hand bij de fractie, het had haar diep geraakt. ‘Sindsdien is het terug naar de core’, zegt Van Kooten. Dus moest ze een debat over glucosemeters voor diabetici laten ­lopen, omdat Thieme zei: als je daaraan meedoet, maak je het me moeilijk lokale fracties op te dragen zich op de core te richten. Aan de evaluatie van de transgenderwet deed ze niet mee omdat Thieme vond dat ze Kamervragen moest stellen over Kallemooi op Schiermonnikoog, waarbij een haan in de mast wordt gehesen.

Hoe partijleider Thieme dat zelf ziet, maakte ze vorige week in ­Buitenhof duidelijk. Het heeft geen zin zomaar even aan een debatje mee te doen, en mee te toeteren met andere partijen, zei ze. Terwijl Van Kooten vindt: we profileren ons als emancipatiepartij; dan moet je een brede agenda voeren. Zeker als de fractie meer dan verdubbeld is.

Sinds dinsdag heeft de fractie een eigen fractie­kamer.

Het is een kwestie die ook elders speelt. Grote, zich met alles bemoeiende volkspartijen krimpen, en maken plaats voor themapartijen met smalle agenda’s: minderheden (Denk), ouderen (50Plus), ­islamisering (PVV), kansarmen (SP). Overleeft zo’n partij de eerste schifting, dan worden opvattingen over andere onderwerpen verlangd. Dat blijkt keer op keer een worsteling. Denk zocht in de begindagen naar partijstandpunten op het gebied van milieu (Groningen onder water zetten?) en infrastructuur. Baudet moest zijn aanhang soms het antwoord schuldig blijven bij vragen over hoger onderwijs. De SP worstelt al jaren met het vluchtelingenvraagstuk. De PVV raakte in de war toen het over ­onverdoofd slachten ging.

Blijft de vraag hoe redelijk het is dat Van Kooten met haar 6.131 voorkeurstemmen een Kamerzetel houdt. Ze heeft er tot op de laatste dag mee geworsteld, zegt ze. Haar argumentatie: als ik aanblijf, kan ik blijven opkomen voor mijn idealen. Terwijl mijn zetel anders wordt ingenomen door iemand die in het partijstramien denkt. Ze wil altijd met de Partij voor de Dieren mee­stemmen. Maar niet op medisch-ethische onderwerpen, omdat daar volgens haar vreemde keuzen worden gemaakt. Zo mocht ze de evolutietheorie niet verdedigen in de Kamer, niet voor een vergoeding van de NIP-test stemmen, niet van leer trekken tegen agressieve demonstranten bij abortusklinieken. Wil je dan niet de rechten van ongeboren leven verdedigen, had Thieme haar gevraagd.

Sinds dinsdag heeft ze een eigen kamer en een budget van 60 duizend euro. Ze zegt: ‘Het klinkt gek, maar ik wil de Partij voor de Dieren niet beschadigen.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden