COLUMNSHEILA SITALSING

De woorden die de premier gebruikte om ons brokjes vrijheid uit te delen

Sheila Sitalsing artikel columnBeeld .

De premier gebruikte het woord ‘winstwaarschuwing’ toen hij woensdagavond brokjes vrijheid uitdeelde aan het volk dat zich de afgelopen weken zo goed heeft gedragen: kappers, terrasjes, de film, op reservering naar het museum, zwemmen en mogelijk heel voorzichtig op bezoek in het verpleeghuis.

‘Winstwaarschuwing’: misschien zegt het iets over dit kabinet, of over deze tijd, dat een term die het beursgenoteerde bedrijfsleven gebruikt om aandeelhouders voor te bereiden op tegenvallers in de bedrijfsvoering, door de minister-president van het land wordt ingezet om een politieke keuze met maatschappelijke gevolgen in te kleden.

Of misschien vindt hij het gewoon een mooi woord om te duidelijk maken dat ‘het wel moet kunnen’. Dat de ziekenhuizen niet weer vollopen, dat de ic’s niet opnieuw overvraagd worden.

Dat het dus blijft zoals Willem Feenstra beschreef in de laatste aflevering van zijn mooie verslagen uit ziekenhuis Amphia in Breda, woensdag op de voorpagina van de krant: ‘De gangen zijn druk, de parkeergarage staat vol. Een jongen loopt onhandig op zijn nieuwe krukken. Rond lunchtijd zijn de tafels van het restaurant bezet.’ Een doodgewoon ziekenhuis.

Er was woensdagavond meer dat opviel in de woordkeuze van Mark Rutte en Hugo de Jonge. Zo werd de telefoon-app om op te sporen met wie besmette corona-gevallen allemaal in aanraking zijn gekomen, de app die vrij onlangs door De Jonge met veel bravoure werd aangekondigd als ‘cruciaal’ voor een uitweg uit de lockdown (liever: ‘intelligente lockdown’), de app die De Jonge in een weekendje in elkaar had willen laten klussen, de app waar hij graag uitvoerig over sprak in termen die moesten doen vermoeden dat hij van wanten weet (‘Kan met Bluetooth’, ‘We houden een appathon’), díe app dus, in de voordracht van De Jonge gereduceerd tot een bijzin. Hij vertelde over de GGD’s, die extra mankracht hebben aangetrokken voor contactonderzoek, en hij mompelde er achteraan dat ‘we ondertussen aan digitale ondersteuning blijven werken’.

Ook interessant: de manier waarop de premier sprak over categorieën mondkapjes. Er zijn ‘medische mondmaskers’. Die zijn voor de zorg, ze helpen tegen besmettingen, zijn getest en gecertificeerd, en er is geen sprake van dat de rest van het land daarmee lopen gaat.

En er zijn mondkapjes die niet ‘medisch’ zijn, waarvan het bewijs ‘dun’ is dat ze überhaupt ergens tegen helpen, die je gewoon thuis zelf mag maken uit een lapje stof of uit een oude sok (de overheid zet knutselinstructies online), waar geen certificeringen of controles aan te pas komen en waar je dus ook een stapel velletjes wc-papier voor op elkaar kan lijmen, en die wél verplicht worden in het openbaar vervoer.

Verplichte gezichtsbedekking in het openbaar vervoer, mits deze niet per se ergens tegen helpt, en dat op straffe van een boete: ik weet niet of dit is wat de mensen bedoelden toen ze plechtig voorspelden dat ‘alles anders’ zal worden na de coronacrisis.

Verder zijn er vooral onzekerheden die worden uitgedrukt in metaforen waar vermoedelijk over is vergaderd: we varen op zicht, we sturen in de achteruitkijkspiegel. ‘Verspreid het woord en niet het virus', gooide Hugo de Jonge er nog snel uit op de slotklap van de persconferentie, in reactie op een vraag namens de gelovigen die graag weer met z'n velen naar de kerk willen. ‘Je kan zien dat hij de hele avond heeft gewacht tot hij dit kon zeggen’, snoof een 11-jarig kind naast me op de bank.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden