Commentaar Ministerie van justitie

De WODC-zaak bevestigt de wanorde op het ministerie van Justitie, dat al decennia wordt geplaagd door affaires

De opstelling van minister Grapperhaus in de WODC-zaak wekt bevreemding. Toekomstige klokkenluiders zullen zich nog eens extra bedenken.

Ferdinand Grapperhaus  staat de pers te woord voor aanvang van de wekelijkse ministerraad op het Binnenhof. Beeld ANP

In een democratie is ‘klokkenluiden’ een groot goed. Misstanden moeten via de media of andere instanties naar buiten kunnen worden gebracht. In 2016 stichtte de overheid zelfs een ‘klokkenluidershuis’ – dat overigens meteen in moeilijkheden kwam.

In 2017 onthulde Nieuwsuur een vertrouwelijke klacht van klokkenluider Marianne van Ooyen over de oneigenlijke beïnvloeding van het wetenschappelijk onderzoekscentrum WODC door ambtenaren van ­Justitie. Minister Grapperhaus zette drie onderzoekscommissies aan het werk die Van Ooyen grotendeels gelijk gaven. Kortom, een schoolvoorbeeld van de ­manier waarop misstanden gecorrigeerd kunnen worden door klokkenluiders.

Daarom wekt het bevreemding dat het ministerie nu aangifte heeft gedaan wegens het lekken van ambtsgeheimen aan Nieuwsuur, na klachten van eigen ambtenaren. Volgens het Openbaar Ministerie richt het onderzoek zich echter niet tegen Van Ooyen. Ook dat wekt bevreemding: zou er naast de klacht van Van Ooyen, die grotendeels terecht is verklaard, ook volkomen ongerechtvaardigde informatie over het zelfde onderwerp naar Nieuwsuur zijn gegaan?

Evenzeer bevreemding wekt de opstelling van minister Grapperhaus. Eerder zei hij dat Van Ooyen ‘groot respect’ verdient en dat het ministerie ‘op geen enkele manier’ wilde onderzoeken wie de bronnen van Nieuws­uur waren. Nu heeft het ministerie alsnog aangifte gedaan. Het bevestigt het beeld van Grapperhaus als een nieuweling in de politiek die niet altijd accuraat inschat of hij zijn woorden kan waarmaken. Eerder moest hij op zijn schreden terugkeren nadat hij ­gesuggereerd had dat de kinderen van IS-strijders wellicht uit Syrië teruggehaald konden worden.

De WODC-zaak bevestigt tevens de wanorde op het ministerie van Justitie, dat al decennia wordt geplaagd door affaires. Justitie is een departement waar veel politieke spelletjes worden gespeeld, maar waar de politieke antenne niet altijd scherp staat afgesteld. Het strafrechtelijk onderzoek in de WODC-affaire doet de reputatie van het ministerie geen goed, omdat het de indruk wekt dat kritische geluiden niet worden getolereerd. Toekomstige klokkenluiders zullen zich nog eens extra bedenken voordat zij misstanden melden. Daardoor wordt klokkenluiden als heilzaam correctiemechanisme schade toegebracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden