column Jean-Pierre Geelen

De wet: wie het goede nastreeft, moet zelf heiliger zijn dan de paus

Afgelopen weekend kwam ik ’s avonds terug in mijn stad. Wegen waren afgesloten, in het donker dansten lichtjes. Het bleken lampen op de voorhoofden van honderden hardlopers, bezig aan een ‘night run’ voor Unicef – u weet wel, van Paul van Vliet. Een goededoelenloop, waarbij de goedbedoelende cynicus in mij zich afvraagt of een girootje uitschrijven niet minder gedoe is.

Even verderop, aan het strand, trokken dit weekend honderden zwemmers baantjes door zee, gesponsord door familie of vrienden. De eerste ‘Sea Swim’ van het Wereld Natuur Fonds, voor ‘een zee zonder plastic’. Ze hengelden 150 duizend euro bij elkaar.

Zo zwoegen de goede doelen. Ze moeten wel, want collectebus en acceptgirootjes werken niet meer. ‘Vaste gevers haken af bij goede doelen’, had de Volkskrant onderzocht. De 25 grootste goede doelen haalden vorig jaar 709 miljoen euro op, 2,6 procent minder dan daarvoor.

Loyaliteit neemt af, gevers slaan alleen aan op een ‘challenge’ met ‘helden’ en ‘kanjers’. Lijden is een eis aan de bedelaar. Mijn geld tegen kanker? Eerst een Elfstedentocht zwemmen of op je knieën naar Santiago de Compostela.

Een woordvoerder van Amnesty (min 14,7 procent) zag geen dalende trend. Wel moeten organisaties volgens hem nog leren dat jongeren nieuws lezen. Spannend dus hoe zij reageerden op het bericht van augustus: ‘Ophef over campagne Amnesty’, waarmee de organisatie voor politieke gevangenen zich ineens meende te moeten uitspreken tegen het boerkaverbod.

Rampnieuws wekt de geeflust, maar publicitaire rampjes niet. Die waren er. Vorig jaar: ‘24 gevallen van seksueel misbruik of wangedrag bij Artsen zonder Grenzen’. Eerder: ‘Bij vier goede doelen verdient directeur meer dan minister’. Leg dat maar eens uit.

De wet: wie het goede nastreeft, moet zelf heiliger zijn dan de paus. Het volkstribunaal eist het bovenmenselijke, het vonnis wordt geveld met het fanatisme van de vleeseter die zichzelf vrijpleit door de vegetariër priemend te wijzen op zijn leren schoenen. Het is de projectie van verdrongen schuldbesef, de achilleshiel waarmee elk mens is geboren en door god en gebod op gewezen wordt.

‘Wij zijn van nature zo zwak dat wij ons vaak genoodzaakt zien kwalijke middelen te gebruiken om iets goeds te bereiken.’ Dat schreef Michel de Montaigne in zijn Essays (net heruitgebracht, vertaald door Hans van Pinxteren). Meer dan vier eeuwen geleden. Er is niets veranderd.

Miljoenen zagen de 16-jarige Greta Thunberg, de klimaat-Malala, de VN toespreken. Je kunt veel vinden van haar theatrale presentatie, over ‘emotionele chantage’, over mogelijke krachten achter haar. De wereld reageerde als gestoken door een bedreigde bij. Het ging louter over vorm, haar ‘kwalijke middelen’. Op sociale media werd geschamperd over ‘kindermishandeling’, Thunberg is ‘drugsverslaafd’, thuisdokters diagnosticeerden haar als melaatse. Lollige fotootjes moesten gelijkenis tonen tussen Thunberg en kinderen in Hitler-propaganda.

Mogelijk dat het Aspergerkind veel betekent voor het Autisme Fonds, voor het klimaat lijkt ze haar doel voorbij te schieten. Ik geloof in haar oprechtheid, maar het ongemak waarmee ook ik Greta bezag is niet minder reëel.

Tijd voor een nieuwe houding. De haat jegens Greta Thunberg kan alleen doven wanneer het tribunaal in staat is in haar geen engel, maar een mens te zien. Ontheilig het doel en de middelen, maar doe het goede.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden