CommentaarBelasting

De weg naar hogere belastingen zal lang en moeizaam zijn

De maatschappelijke opvatting over hogere belastingen is aan het veranderen, al is de weg nog lang.

Trump tijdens het World Economic Forum in Davos.Beeld AP

Laat ons alsjeblieft meer belasting betalen, smeekte een groep ‘miljonairs tegen hooivorken’ deze week op het World Economic Forum in Davos. Het is gemakkelijk om cynisch te doen over deze oproep. Een van de ondertekenaars is Paul Polman, die in 2018 nog een salarisverhoging van 5 procent kreeg op een bedrag van 11,7 miljoen euro. Tevens vroeg hij premier Rutte om de afschaffing van de dividendbelasting, een cadeau van 1,9 miljard euro van de Nederlandse belastingbetaler aan het grote bedrijfsleven.

Het is ook gemakkelijk om sceptisch te doen over de kans van slagen. Een hele industrie van juristen en financieel adviseurs helpt de superrijken zo min mogelijk belasting te betalen.

Dat neemt allemaal niet weg dat de analyse van de miljonairs correct is. Toegenomen ongelijkheid leidt tot spanningen die de maatschappelijke stabiliteit bedreigen.

In een wereld van vrij kapitaalverkeer kunnen belastingen voor rijken en internationale bedrijven alleen verhoogd worden door internationale samenwerking. De afgelopen decennia hebben landen juist geconcurreerd om deze belastingen zo laag mogelijk te maken.

Nederland heeft hierin een dubieuze rol gespeeld. Volgens de Franse economen Saez en Zucman staat Nederland hoog op de lijst van belastingparadijzen, direct achter Ierland en de Caribische vluchthavens.

Niettemin zijn maatschappelijke opvattingen sterk aan het veranderen. Het Internationaal Monetair Fonds, jarenlang pleitbezorger van neoliberalisme en globalisering, pleit nu voor hogere belastingen. De Europese Unie en de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (Oeso) werken aan een digitale belasting, waardoor techreuzen als Amazon en Google belast worden in de landen waar ze geld verdienen.

Een probleem daarbij is de opstelling van de Amerikaanse president Trump, die de superrijken verdere belastingverlaging heeft gegeven en de economische macht van de Verenigde Staten vooralsnog gebruikt om grote bedrijven te beschermen tegen alleszins redelijke Europese eisen.

De weg naar hogere belastingen zal lang en moeizaam zijn, maar de geesten zijn er rijp voor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden