Interview

'De VVD wil niet dat een linkse lijsttrekker het anti-PVV-momentum krijgt'

Geert Wilders en Mark Rutte zeiden gisteren af voor het RTL premiersdebat. Is dat slim of laf? 'Rutte heeft de afweging gemaakt: het is niet handig om een andere lijsttrekker groot te maken', zegt Kaj Leers die voor de Volkskrant de verkiezingscampagne becommentarieert.

Mark Rutte en Geert Wilders in 2012 tijdens de pauze van het verkiezingsdebat in de Rode Hoed. Beeld anp

'Vanuit Ruttes gedachte is het slim om af te zeggen omdat Jesse Klaver ook was uitgenodigd. De VVD wil niet dat een linkse lijsttrekker het anti-PVV-momentum krijgt. Daar heeft Rutte geen baat bij want dan loopt hij de kans dat D66- en CDA-kiezers niet weglopen naar de VVD - om Wilders uit het Torentje te houden - maar naar GroenLinks. Dus hij blaast liever het debat op.'

En Wilders?
'Wilders heeft er ook weinig bij te winnen want dan moet hij het opnemen tegen Rutte én Klaver. Hij wil liever alleen tegen Rutte zodat hij kiezers bij Rutte kan weghalen. Maar als Klaver via dit debat groot wordt gemaakt, dan heeft hij daar weinig aan. Hij wil een tweestrijd met Rutte van de VVD, waar veel kiezerspotentieel zit voor de PVV.'

Denkt u niet dat de kiezer hier doorheen prikt en denkt: wat een laf stel, dat ze niet durven te zeggen waar ze voor staan?
'Ja, dat is inderdaad een punt. Politiek is het slim omdat je Klaver niet groot maakt maar in de perceptie van veel mensen zal het laf overkomen. Rutte heeft de afweging gemaakt: het is niet handig om een andere lijsttrekker groot te maken.'

Kaj Leers Beeld .

Dit debat werd bij GroenLinks als 'gamechanger' gezien. Hoe moet Klaver nu verder?
'Bij GroenLinks is het balen. Nu komen er debatten met meerdere partijen, ook linkse. Het betekent dat Emile Roemer en Lodewijk Asscher er ook bijkomen. Dan loopt GroenLinks het risico dat Klaver de Roemer van 2012 wordt; die stond toen ook heel hoog in de peilingen maar na het RTL-debat werd hij voorbijgestreefd door Diederik Samsom, die veel kiezers bij de SP weg trok. Klaver had liever alleen gestaan in dat RTL-debat.'

Wat gaat het nu gebeuren?
'Het Carré-debat van 5 maart wordt belangrijk en wie weet levert het debat op Radio 1 op 24 februari ook iets op. Op rechts is nu al duidelijk wie de twee grote mannen zijn: dat zijn Rutte en Wilders. Maar op links is die strijd nog niet beslist. Aan die kant zit een groep kiezers, goed voor zo'n 15 a 20 zetels, op de bank met argusogen te kijken wie de Samsom van 2017 wordt. Nu is het aan Roemer, Asscher en Klaver om bij het eerste grote debat te stralen.'

Wie moeten we extra in de gaten houden?
'Asscher heeft heel wat te bewijzen. Er wordt veel van hem verwacht. Iedereen zit te kijken hoe hij het gaat doen, of eigenlijk: waar het 'Asscher-effect' blijft. De bal ligt bij hem, hij moet de verrassing zijn en gaan leveren zoals Samsom deed. En als hij daar niet in slaagt, als hij geen 'Samsommetje' weet te doen in de debatten, heeft de PvdA definitief een probleem. Dus ja, enige druk is er wel, zal ik maar zeggen.

Bij de SP is iets heel geks aan de hand. Je zou denken dat juist de SP - die is gekomen met een Nationaal Zorgfonds - punten zou scoren, aangezien de zorg met stip het belangrijkste issue is deze verkiezingen. Maar je ziet dat de SP in de peilingen een sluimerend bestaan leidt. Terwijl je het omgekeerde zou verwachten. Roemer heeft dus ook heel wat druk op zijn schouders.'

Kaj Leers is communicatiestrateeg, voorheen was hij onder meer werkzaam voor de PvdA. Tijdens deze verkiezingen schrijft hij voor de Volkskrant over de campagnes.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden