Column Bert Wagendorp

De VVD is een beetje de Harry Kane van onze politiek, als de partij makkelijk kan scoren zal ze het niet laten

President Erdogan was al de sterke man van Turkije, maar sinds zondag is hij de supersterke man. Vorig jaar won hij met nipt verschil het referendum over de nieuwe grondwet die de macht van de president bijna totaal maakt, nu koos 53 procent van de Turken hem als de praktische alleenheerser. Zij hebben er vertrouwen in dat Erdogan zijn belofte zal inlossen en Turkije bij de top-tien van grootste economieën in de wereld zal brengen. Dat wordt nog een flinke klus, maar bij verkiezingen gaan hoop en verwachting altijd boven harde cijfers en reële economische vooruitzichten.

In Nederlandse steden reden toeterende Erdoganista’s door de straten. Het is verboden zomaar een beetje op de claxon te gaan zitten hengsten, en daarom tweette de VVD Amsterdam : ‘Geen getoeter in Amsterdamse straten’ en riep de partij op toeterturken te beboeten. Nog een geluk dat Turkije niet meedoet aan het WK, anders had de Amsterdamse politie het nog druk gekregen.

De VVD is een beetje de Harry Kane van onze politiek, als de partij gemakkelijk kan scoren zal ze het niet laten.

Volgens het AD kozen ‘Nederlandse Turken massaal voor Erdogan’. Dat was een vertekende weergave van de feiten: volgens de Turkse krant Daily Sabah (pro-Erdogan) was de opkomst onder Nederlandse Turken 32,5 procent: van de 260.264 stemgerechtigden kwamen er 84.576 opdagen. Van hen stemden er 60.805 voor Erdogan: iets meer dan 23 procent. Dat is een hoog percentage, maar massaal is het niet. De kop ‘De verkiezingen in Turkije zullen de Nederlandse Turken massaal aan hun reet roesten’ had een veel hoger waarheidsgehalte gehad: 67 procent.

Maar die 23 procent is niettemin veel voor een man met dictatoriale neigingen. We weten al langer dat de democratie een handig middel kan zijn om een einde te maken aan de democratie of haar op zijn minst te verzwakken. Volgens denktanks als Freedom House (VS) en The Economist Intelligence (GB) staat de democratie sinds de economische crisis van 2008 wereldwijd onder druk. De laatste organisatie zag in 2017 het democratisch gehalte in 89 landen zwakker worden, en maar in 27 landen sterker. De teruggang, gerekend over tien jaar, was volgens de Freedom House Democracy Index Score het sterkst in Turkije.

Voor zestigduizend Nederlandse Turken is de democratische ontmanteling van het thuisland geen argument, en dat is treurig. Zij maken zichzelf medeverantwoordelijk voor onderdrukking, massale arrestaties en het muilkorven van de vrije pers. En voor wat Erdogan nog meer in petto heeft voor zijn tegenstanders, nu zijn macht bijna absoluut is geworden. Gelukkig zullen de Hollandse Erdogan-stemmers er geen last van ondervinden.

De komende tijd zullen we op zoek gaan naar de achtergrond van het hardnekkige conservatief-religieuze sentiment onder een deel van het Nederturkse electoraat. Het kan van alles wezen. Heimwee, loyaliteit aan het moederland, vermeend tweederangs-burgerschap, gebrekkige integratie, goedgelovigheid, politieke blindheid, familie-dwang, de lange arm van Ankara, imams, het gebied van herkomst, de hang naar traditie, geloof in de sterke man, toetermanie  de lijst van verklaringen is eindeloos.

Dat drie keer zoveel Nederlandse Turken níet op Erdogan hebben gestemd is de andere, positieve kant van de medaille. En verder ben ik benieuwd waarom onder Nederlandse Erdogan-aanhangers geen sprake is van een massale terugkeer uit de diaspora, naar het paradijs in wording van de Grote Leider.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.