Opinie

De VS zullen een belangrijke rol blijven spelen in de wereld

De VS blijven een centrale rol spelen in de wereld, ook onder president Donald Trump.

Graffity portret van Vladimir Poetin en Donald Trump.Beeld epa

Tijdens zijn campagne plaatste Donald Trump vraagtekens bij de allianties en instellingen die de liberale wereldorde schragen, maar hij opperde weinig specifieke plannen. Misschien is de belangrijkste vraag die zijn overwinning oproept of de lange fase van mondialisering die begon aan het einde van de Tweede Wereldoorlog nu voorbij is.

Niet noodzakelijkerwijs. Handelsovereenkomsten met Aziatische landen (TPP) en Europa (TTIP) kunnen mislukken en de economische mondialisering vertragen. Maar technologie blijft ecologische, politieke en sociale mondialisering bevorderen in de vorm van klimaatverandering, transnationaal terrorisme en migratie - of Trump dat nu leuk vindt of niet. Wereldorde is meer dan economie en de Verenigde Staten blijven er een centrale rol in spelen.

Wij Amerikanen vergissen ons vaak over onze rol in de wereld. We slingeren heen en weer tussen triomfalisme en depressies over neergang. Nadat de Sovjets in 1957 de Spoetnik lanceerden, waren we overtuigd dat we ten onder gingen. In de jaren tachtig geloofden we dat Japanners tien meter lang waren. Na de Grote Recessie van 2008 geloofden we dat China machtiger was geworden dan de Verenigde Staten.

Ondanks Trumps retoriek zitten de VS niet in een neergang. Vanwege immigratie is Amerika het enige grote ontwikkelde land dat midden deze eeuw geen demografische neergang zal meemaken. De afhankelijkheid van energie-importen wordt eerder kleiner dan groter. De VS zijn leidend in grote technologische ontwikkelingen (bio, nano, informatie) die deze eeuw bepalend zullen zijn.

Trumps buitenlands-politieke agenda zal waarschijnlijk worden gedomineerd door de relatie met de grootmachten China en Rusland en de onrust in het Midden-Oosten. Het vasthouden aan een militair evenwicht in Azië en Europa is een belangrijke bron van Amerikaanse invloed, maar Trump heeft gelijk dat pogingen de interne politiek in de landen van het Midden-Oosten te controleren futiel zijn. De onrust daar kan nog tientallen jaren duren, en zal het radicaal jihadistische terrorisme blijven voeden.

Het regionale machtsevenwicht in Azië zorgt ervoor dat Amerika daar wél welkom is. China's opkomst baart India, Japan, Vietnam en andere landen zorgen. Het reguleren van de opkomst van China is een van de grote uitdagingen van de eeuw en het door Republikeinen én Democraten gesteunde beleid om China's integratie in de liberale wereldorde te verwelkomen, samen met het vasthouden aan het veiligheidspact met Japan, is correct.

In tegenstelling tot een eeuw geleden, toen de opkomst van Duitsland angst zaaide die bijdroeg aan de ramp van 1914, zal China ons niet snel in macht overstijgen. Zelfs als de Chinese economie groter wordt dan de Amerikaanse in 2030 of 2040, zal het inkomen per hoofd van de bevolking achterblijven. Hetzelfde geldt voor China's harde macht en aantrekkingskracht.

Ten slotte Rusland. Het is een land in neergang, maar met een nucleair arsenaal dat volstaat om de VS te vernietigen en dus een potentiële dreiging; het is bijna geheel afhankelijk van de inkomsten van energiebronnen, heeft corrupte instellingen en onoverkomelijke demografische en gezondheidsproblemen.

Joseph Nye doceert aan Harvard University en schreef Is the American Century Over?.

President Poetins buitenlandse interventies, bedoeld om Rusland weer groots te doen voorkomen, verergeren de langetermijnvooruitzichten alleen maar. Maar op korte termijn zijn neergaande landen vaak gevaarlijker, omdat ze meer risico's nemen.

Dat schept een dilemma. Enerzijds moet weerstand geboden worden aan Poetins uitdaging van de liberale orde van na 1945. Tegelijk heeft Trump gelijk dat een compleet isolement van Rusland moet worden voorkomen; een land waarmee we tal van overlappende belangen delen. Financiële sancties zijn nodig voor afschrikking, maar we hebben echte belangen die het best gediend zijn door met Rusland om te gaan. Niemand is gebaat bij een nieuwe Koude Oorlog.

© Project Syndicate

Joseph Nye doceert aan Harvard University en schreef Is the American Century Over?.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden