Commentaar Eerlijker delen

De vraag waarover het koopkrachtdebat zou moeten gaan is: wordt de koek wel eerlijk verdeeld?

Bezoekers winkelen in fashion outlet Batavia Stad. Beeld ANP

Door de fixatie op de koopkrachtplaatjes komt een echt debat over de opbrengst van werk niet op gang.

Het probleem van het Nederlandse koopkracht­debat is dat het sinds mensenheugenis is gedegradeerd tot gerommel in de marge. Elke zomer ­opnieuw schat het Centraal Planbureau tot twee cijfers achter de komma in hoeveel elke inkomensgroep zal merken van het kabinetsbeleid, waarna in de beslotenheid van de dienstdoende regeringscoalitie alles in het werk wordt gesteld om achter elke categorie een plusje te kunnen noteren. Daarna leunt men tevreden achterover: de oppositie is weer eens de wind uit de zeilen genomen.

Die politieke werkelijkheid verhult de fundamentele vraag waarover het koopkrachtdebat zou moeten gaan: wordt de koek wel eerlijk verdeeld? De inventarisatie door de Volkskrant van de jaarcijfers van de beursfondsen over 2018 bevestigt de langjarige trend: terwijl de winsten door het dak schieten, profiteren wel de beleggers maar niet de werknemers. Het aantal banen is in vijf jaar tijd nauwelijks gestegen. Bovendien gaat een steeds kleiner gedeelte van de winsten naar de mensen die met hun arbeid die winsten mogelijk maken. Het aandeel van de factor arbeid in het nationaal inkomen is inmiddels gedaald tot 73 procent (tegen 92 procent in 1977). De prioriteiten van de topbestuurders in het bedrijfsleven zijn helder.

Veel verder dan oproepen aan het bedrijfsleven tot hogere loonstijgingen is de politiek vooralsnog niet gekomen. Daar is wel reden toe. Huishoudens die structureel minder te besteden hebben, zijn een forse rem op de economische groei. Ook neemt de ongelijkheid toe. De kleine groep vermogenden heeft veel meer gelegenheid om de eigen financiële positie te verbeteren dan de grote groep mensen die het van arbeid moet hebben. Dat is een voedingsbodem voor maatschappelijke en politieke onvrede.

Alleen al daarom is het onbegrijpelijk dat dit thema niet hoog op de politieke agenda staat. Door stelselmatige verlaging van de vennootschapsbelasting hebben opeenvolgende kabinetten in hoge mate bijgedragen aan de scheefgroei. Nu de gevolgen zo duidelijk worden, is het tijd voor herbezinning. Meer belasting op vermogen en minder op arbeid zou niet alleen voor de linkse oppositie een strijdpunt moeten zijn. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden