Verslaggeverscolumn Ariejan Korteweg In Den Haag

De voorzitter van de senaat over Rutte, Jorritsma, Duthler en de noodzaak van plaspauzes

Dat het bij de functie van voorzitter van de Eerste Kamer om details gaat, daar kwam Ankie Broekers-Knol al snel achter. Haar eerste dag begon met de Huishoudelijke Commissie, meteen daarna zou ze de plenaire vergadering ingaan. Wat ze was vergeten? De plaspauze. Stom! ‘Je kunt niet weg’, zegt ze, alsof het gisteren gebeurde. ‘Schorsen voor zoiets doe je niet. Ik heb het gehaald, met gekruiste benen van het rostrum af.’

Ankie Broekers-Knol, de parel-(ketting) van de Eerste Kamer, is een vrouw van details. Zo openhartig bovendien, dat het verwarrend kan zijn. Hoe ze nu echt denkt over haar partijleider Mark Rutte, over haar collega van de Tweede Kamer Khadija Arib, over haar fractievoorzitter Annemarie Jorritsma, haar in opspraak geraakte partijgenoot Anne-Marie Duthler...kan dat allemaal gedeeld worden?

Soms maakt ze een vierkantje met haar vingers. Een soort VAR-moment dat betekent dat wat ze ­zojuist vertelde vertrouwelijk is. Bovendien: ze wil de tekst graag van tevoren ­lezen. Eventuele wit­regels zijn dus voor haar rekening.

Ankie Broekers-Knol: Parel(ketting) van de VVD.

Ik zou een dag meelopen met de Kamervoorzitter, nu het nog kan. Tot middernacht, 10 juni, is ze in functie. Daarna is het voorbij. Dat ze het daar niet mee eens is, is ­genoegzaam bekend. Ze had nog twee jaar doorgewild, om de nieuwe griffier in te werken, vanwege de aanstaande verbouwing en omdat het sowieso goed is ouderen in de politiek te hebben.

Het mocht niet zo zijn. Daar is ze echt niet meer boos over, behalve als ze zich herinnert dat Jorritsma er nooit op heeft durven terug­komen en dat partijvoorzitter Christianne van der Wal haar motivatiebrief niet had gelezen. De voorzitter bood haar als goed­makertje het voorzitterschap aan van de VVD-integriteitscommissie. ‘Als een detective zonder middelen uitzoeken of iemand fatsoenlijk is geweest. Ik dank je feestelijk.’ Dan liever de selectiecommissie, ‘zit je ten minste aan het begin’. Maar daar is geen vacature. ‘Ze vinden me lastig.’

Een dag volgen dus. Die dag ­verloopt zoals je je de Eerste Kamer voorstelt. Een debat zo traag als een filibuster. De geachte senatoren grijpen de noodwet, die minister Blok wil invoeren om calamiteiten bij de Brexit te bestrijden, aan om het wezen van de democratie alsmede de opvattingen van hun partij over de EU door te nemen. Een Catch-22, vinden ze. Het lange lijf van Blok, geplooid in zo’n lederen stoel achter de regeringstafel, ­ondergaat alles lijdzaam. Alleen het hoofd beweegt soms traag ­­zij- of neerwaarts. De lunch met kroketten – ‘yes, yes, yes’ – geeft frisse zin.

Wekelijks seniorenoverleg.

Soms lijkt Broekers-Knol aan­tekeningen te maken. Later zal ze vertellen dat ze een briefje aan de Hongaarse ambassadeur opstelde, om te bedanken voor diens ­afscheidslunch. Ook heeft ze wetsvoorstellen getekend. ‘Wij vrouwen kunnen multitasken’, zegt ze, alsof ze een geheim verklapt.

Het debat is anderhalf uur ­eerder afgelopen dan verwacht. De chauffeur die Broekers-Knol straks terugbrengt naar Overveen, zit nog in de sportschool. Gat in de agenda! De voorzitter vraagt bode Kees twee glaasjes wit en een bakje pinda’s naar de voorzitterskamer te brengen. ‘Een braaf debat ja’, oordeelt ze. ‘Ik heb liever een beetje vuurwerk.’ De jurist Broekers-Knol vindt zo’n noodwet overbodig, maar ze zal de partijlijn ­volgen, dit keer. Ze geeft ook punten. SP-Senator Van Apeldoorn sprong er bovenuit vandaag: ‘Degelijk, grondig, wat je van hem mag ­verwachten.’

We komen te spreken over Rutte. Krijgt die man wel tegenspraak, vraagt ze zich hardop af. Ze had vroeger de neiging bekakt te praten als ze zenuwachtig was. Haar man corrigeerde dat. Het resultaat hoor je in de vergadering terug: ‘Moewe nog wel effe doen hè’, kan ze zeggen. Zo iemand heeft Rutte dus niet.

Dan over Duthler, de VVD-senator die wordt verdacht van belangenverstrengeling: ‘Geen rook ­zonder vuur, ik vind dit erg voor hoe de burger naar de politiek kijkt.’ Scherpe bocht: ‘Net als de ­dividendbelasting, dat is een k#$%&verhaal.’ Lachend: ‘De politiek is toch een kwetsbaar vaasje.’

Wat toekomstige senatoren als Rosenmöller, Otten, Vos of Öztürk over de Eerste Kamer zeggen, bevalt haar niks. ‘Alsof het het hoogste doel is de regering naar huis te sturen. Het moet gaan om de kwaliteit van de wetgeving. Als ik dan zie dat het aantal juristen lager zal zijn dan ooit, maak ik me zorgen.’ PvdA’er Klaas de Vries was mordicus tegen de Eerste Kamer toen hij senator werd. Die draaide helemaal bij. Een dergelijke ommekeer verwacht ze van de nieuwkomers.

Nu zoekt ze nieuwe bezigheden, ‘iets om m’n tanden in te zetten’. Haar kwaliteiten? ‘Doortastend, ­representatief.’ Lachend: ‘En goed in kransen leggen.’ 

Haar plaats in de portretten­galerij.
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.