Opinie Privacy krant

De Volkskrant moet betere privacy bieden, vindt deze hoogleraar

De privacywet verbiedt onlinemedia cookiemuren te plaatsen, dus moet ook de Volkskrant om, betoogt hoogleraar Lokke Moerel. Met daaronder een reactie van de uitgever van de Volkskrant.

Hoogleraar Lokke Moerel. Beeld Jeroen Bouman

De onlinenieuwsmedia zijn achter de schermen in rep en roer. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) heeft hen gewaarschuwd te zullen optreden tegen de ‘cookiemuren’ op hun websites. Ook voor de nieuwssite van de Volkskrant moet de bezoeker tracking cookies van advertentienetwerken accepteren. Zelfs de betalende abonnee moet eerst cookies accepteren om de onlinekrant te lezen.

De cookiewall op Volkskrant.nl

De Volkskrant neemt anderen de maat bij privacy schendingen, maar blijft akelig stil over de privacyschendingen door de eigen uitgever. Het is positief dat de Volkskrant-ombudsman zich vorige week (20 april) wel uitsprak, omdat zijn mailbox volstroomt met klachten van lezers die niet willen dat de Volkskrant ‘ongevraagd hun gegevens doorverkoopt’ aan advertentienetwerken. Hij ­beveelt de uitgever aan het cookie­beleid aan te passen omdat het gebrek aan keuze voor lezers ondermijnend is voor het ‘vertrouwen en de sympathie die essentieel zijn voor de band tussen lezer en krant’. Het bericht meldt dat de uitgever dit niet van plan is, omdat de cookiemuur aan de nieuwe privacywetgeving voldoet. Ten onrechte, de cookiemuur is daarmee in strijd.

Wat doet de Volkskrant precies? Volgens een betrouwbare cookiescanner worden bij bezoek aan volkskrant.nl 91 tracking cookies geplaatst door externe advertentienetwerken, waaronder die van Google en Facebook. Deze cookies scannen het klikgedrag van bezoekers (welke artikelen je leest, je likes en je comments ). De advertentienetwerken verzamelen zo profielen waarmee ze gerichte advertenties kunnen plaatsen, naast op volkskrant.nl ook op andere websites.

Het is niet zo gek dat de lezers van de Volkskrant bezwaar maken: zij lezen de berichtgeving van de Volkskrant over de privacyschendingen door dezelfde Amerikaanse bedrijven waaraan de bezoekersgegevens worden doorverkocht. In het Cambridge Analytica-dossier heeft de Volkskrant uitputtend getoond dat die gegevens uiterst gevoelige informatie bevatten die verkiezingen kan beïnvloeden.

Gaat de Volkskrant ‘zorgvuldig met uw gegevens om en verwerkt zij deze gegevens in overeenstemming met de wet’, zoals het eigen onlineprivacybeleid stelt? Het antwoord is nee. De nieuwe privacywet bepaalt uitdrukkelijk dat toestemming niet geldig is als de toegang tot een onlinedienst afhankelijk is van het geven van toestemming voor het commercieel gebruik van je persoonsgegevens. In dat geval is toestemming niet ‘vrij gegeven’. Cookiemuren voor advertentiedoeleinden zijn dus niet toegestaan.

De AP bevestigt dit nu nog eens eens publiekelijk en spreekt de on­linekranten hierop aan. Ook Franse, Engelse en Oostenrijkse privacytoezichthouders hebben al op dezelfde manier ingegrepen, in lijn met nog weer eerdere richtsnoeren van de Europese toezichthouder. Zo waarschuwde de Britse toezichthouder The Washington Post, omdat het accepteren van tracking cookies op de site de enige optie was om toegang te krijgen (of een maandbedrag betalen). De bezoekers dienen ook bij een gratis onlinedienst controle te hebben over het gebruik van hun persoonsgegevens, aldus de Britse waakhond. The Post deed het dus al beter dan de Volkskrant, door lezers de optie te bieden van betaalde toegang zonder tracking cookies. De Franse toezichthouder is nog strenger en legde Google een boete van 50 miljoen euro op omdat Google gebruikers slechts een ‘opt-out’ (een bezwaarmogelijkheid) bood voor gepersonaliseerde advertenties. Ook Google deed het al beter dan de Volkskrant, door gebruikers de mogelijkheid te bieden de tracking cookies uit te zetten en de dienst toch te gebruiken. Toch: niet goed genoeg.

Het argument van de uitgever dat zonder tracking geen advertenties kunnen worden verkocht en dit het einde is van gratis onlinenieuws, is achterhaald. NRC plaatst geen tracking cookies van advertentienetwerken meer en stemt advertenties niet langer af op het profiel van de bezoeker, maar op de inhoud van de berichten, dit heet ‘contextueel adverteren’. Dit doet The New York Times al langer. Contextueel adverteren levert nagenoeg dezelfde inkomsten op als gepersonaliseerde advertenties, zonder dat klikgegevens worden verkocht aan advertentienetwerken en zonder de wet te overtreden. Kunstmatige intelligentie voorspelt welke advertenties het best worden bekeken bij welke berichten. Het uitgeversargument dat het einde van cookiemuren het einde van gratis onlinenieuws is, is onzin. Het vergt wel innovatie en misschien is dat het echte probleem. 

Lokke Moerel is hoogleraar Global ICT Law, Tilburg en advocaat bij Morrison & Foerster in Berlijn.

Reactie  de Volkskrant: 

Cookies zijn noodzaak 

Anders dan Lokke Moerel zijn wij van mening dat de ‘cookiemuur’ op volkskrant.nl wel degelijk voldoet aan de wet- en regelgeving, ­inclusief de nieuwe privacywetgeving. We zijn er op het moment over in gesprek met de Autoriteit Persoonsgegevens. Cookies zullen voor uitgevers en redacties altijd nodig zijn om websites beter te ­laten werken en te weten welke ­artikelen goed worden gelezen en welke minder.

Daarnaast hebben we inderdaad reclame-inkomsten nodig om de journalistiek te kunnen maken die we onze lezers bieden. Dat gebeurt in de krant van oudsher al. Online is het ook nodig, maar werkt het ­anders. Wij willen bezoekers van onze sites relevante advertenties kunnen tonen en onze adverteerders goed kunnen bedienen. ­Gericht adverteren is inmiddels de wereldwijde standaard voor ­on­linereclame. Hiervoor zijn zogenaamde tracking cookies nodig, die de internetgebruiker bijna overal tegenkomt.

Bij de lezer zou door het artikel van Moerel een onjuist beeld kunnen ontstaan. Wij verkopen geen data aan derden die te herleiden zijn tot specifieke consumenten. Wat we wel doen, is zelf profielen opstellen aan de hand van de clickgegevens. Met die profielen helpen we adverteerders om gerichter te adverteren, zonder dat ze de beschikking krijgen over ­persoonsgegevens.

Dat neemt niet weg dat ook de Persgroep bezig is met innovatie. Zo onderzoeken we op het moment de mogelijkheid van een advertentievrije of -luwe site voor abonnees. Het doel blijft altijd om een betaalbaar en veelzijdig nieuwsaanbod aan de gebruiker te kunnen bieden.

Willem-Albert Bol is woordvoerder de Persgroep, uitgever van onder meer de Volkskrant.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden