ColumnSheila Sitalsing

De vogels hebben nog altijd meer betalende fans dan de drie grootste politieke partijen samen

Het was een mistroostige reportage die Nieuwsuur een paar jaar geleden draaide over het gestaag dalende ledental van politieke partijen. Er figureren half-vergeten voormalige partijvoorzitters in (Henry Keizer van de VVD, Ron Meijer van de SP). En er vallen wrede woorden, over de vogelbescherming en over hengelverenigingen die meer leden hebben dan een paar willekeurige politieke partijen bij elkaar opgeteld.

Maandag werden nieuwe cijfers over de leden van politieke partijen bekend, het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen verzamelde ze, en één conclusie is onveranderd gebleven: de vogels hebben nog altijd meer betalende fans dan de drie grootste politieke partijen samen. De arbeiders overigens ook: er mag dan wel gelamenteerd worden over het afnemende belang van de vakbonden, maar de FNV heeft nog altijd drie keer zoveel leden – een klein miljoen - als alle partijen die nu in de Tweede Kamer zitten bij elkaar – 316 duizend.

Niet zo vreselijk lang geleden waren clubs als het CDA en de PvdA trotse bolwerken, eindeloze divisies hadden ze tot hun beschikking, om te folderen, om te besturen, om geestdriftig te klappen in uitpuilende congreszalen, om als missionarissen het land door te gaan met de blijde partijboodschap onder de arm. Inmiddels wil niemand meer ergens lid van zijn. Of nou ja, wel van de ANWB (4,5 miljoen) of van Natuurmonumenten (700 duizend) of van een hoop andere willekeurige verenigingen in dit land.

Leden zijn ruggengraat en kweekvijver van een partij. De leiders van morgen worden er gemaakt, opgevoed in de partij-ideologie. Ze beginnen nederig, leggen een lange mars af door alle geledingen van de partij, Mark Rutte was ooit chef folders en hesjes van de VVD. Als je genoeg van dat soort leden hebt, sta je nooit voor een probleem als je bijvoorbeeld te midden van een politieke crisis plotseling twee staatssecretarissen van Financiën moet leveren. En dunnere spoeling vergroot de kans op ongelukken bij de recrutering voor Tweede Kamerleden aanzienlijk. Sta je daar, als selectiecommissie, met de keuze uit een handvol politieke avonturiers en Ybeltje Berckmoes.

En leden leveren geld op. Subsidie. Nu.nl onthulde een paar jaar geleden dat Norbert Klein, een afgevallen splinter van 50Plus die tevergeefs heeft proberen uit te groeien tot ‘politieke beweging’, aan een paar partijen die niet verkozen waren in de Tweede Kamer had gevraagd of hij hun leden mocht registreren als de zijne. Voor de subsidie. Het is er niet van gekomen, en ook Klein is inmiddels opgelost in de tijd.

Congressen zijn verhipt, zijn ‘festival’ en ‘meet-up’ gaan heten, er zijn amechtige pogingen ondernomen om hip & happening te zijn. Geholpen heeft het amper. Ja, GroenLinks is iets gegroeid in ledental, maar de weggelopen PvdA’ers en SP’ers hebben ze niet weten op te vangen.

Eén partijvoorman toonde zich extatisch: Thierry Baudet. Forum is wél gegroeid, als een van de weinige partijen waar nog muziek in zit. Waarmee FvD nu officieel de partij met de meeste leden is geworden: een kleine 43 duizend mensen, iets meer dan de PvdA. De aantrekkingskracht komt tegenwoordig van een klassiek radicaal-rechtse populistische partij, die er in zijn kruistocht tegen de perfide elites die het land willen uitverkopen aan invallende vreemdelingen, genoegen in schept om de rechterlijke macht aan te vallen.

Weten we dus ook waar de overige partijen op rechts zich nog verder heen zullen bewegen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden