Column Arnon Grunberg

De vleugels van Icarus Poetin zullen binnenkort verbranden

De journalist Ostrovski ziet in Poetin een Icarus, binnenkort zullen zijn vleugels, gemaakt van leugens, smelten. Hij is ook gewaarschuwd: hybris heeft Rusland al eerder getroffen.

‘Tijdens de koude oorlog werd sport een voertuig voor politieke competitie’, schrijft Arkady Ostrovsky in TLS (The Times Literary Supplement.) Hij laat zien hoe Poetins Rusland zich de methoden van de Sovjet-Unie eigen heeft gemaakt. Het WK werd geopend in het Luzhniki-stadion, waar in 1980 de Olympische Zomerspelen begonnen. Onder andere Amerika boycotte de Spelen, omdat het Rode Leger Afghanistan was binnengevallen. Een invasie die het einde van de Sovjet-Unie zou inluiden. Wie had toen kunnen vermoeden dat 21 jaar later Amerika Afghanistan zou bevrijden, of veroveren.

Het einde van de Sovjet-Unie, aldus Ostrovsky, ‘viel samen met het begin van een nieuw televisietijdperk dat sport veranderde in showbusiness en oorlog in sport.’ Dat tijdperk duurt onverminderd voort.

De bloeiperiode van Poetins Rusland situeert Ostrosvky rond de winst van Rusland op Nederland in Basel op het EK van 2008. De economie bloeide, tachtig procent van de Russische bevolking zag die wedstrijd, een week later viel Rusland Georgië binnen.

Maar Ostrovsky ziet in Poetin een Icarus, binnenkort zullen zijn vleugels verbranden. Leugenachtige propaganda wordt namelijk een tweesnijdend zwaard zodra het imperium leugens gaat verkondigen waarvan iedereen kan zien dat het leugens zijn. Zoals het politbureau van de Sovjet-Unie bleef beweren dat de winkels vol lagen met lekkernijen, terwijl de rijen voor de winkels steeds langer en de winkels zelf steeds leger werden.

Misschien is dat de kleine hoop in de jaren van nepnieuws; de overmoed van het imperium dat meent met elke leugen weg te komen.

Brood en spelen gaan intussen onverminderd voort, met meer soorten brood en meer soorten spelen dan ooit. Als politiek showbusiness is, zijn ook pogingen het brood anders te verdelen een spel.

En waar blijft de moraal, vraagt u. Die is bedoeld om de leegte tussen het kauwen en het kijken mee op te vullen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.