Nicoline van der Woerd

Opinie Op de zeepkist

‘De vijand van binnen is gevaarlijker dan de vijand van buiten’

Nicoline van der Woerd Beeld Rebecca Fertinel

Er is een oplossing voor onze angst voor aanslagen: groepstherapie.

Wie: Nicoline van der Woerd (59) woont in Londen en werkt als logopedist.

Het probleem: Angst voor aanslagen.

De oplossing: Groepstherapie, het creëren van een hulpnetwerk en het besef dat je in panieksituaties sterker bent dan je denkt.

‘Op 7 juli 2005 kocht ik een metrokaartje naar King’s Cross, op exact het tijdstip dat de bom daar ontplofte. Het kaartje met dat tijdstip erop heb ik nog altijd. De rit die we maakten herinner ik me nog goed: de deuren op de stations gingen niet meer open, de conducteur kon ons nergens over informeren. Bij Euston mochten we uiteindelijk naar buiten. Daar liepen al die mensen die bij King’s Cross waren weggestuurd rond. Sommigen in paniek, anderen in verwarring. Om op mijn bestemming aan te komen, nam ik de bus. Op de plek waar ik zojuist was ingestapt hoorde ik enkele momenten later de knal van de bus achter ons. Die ging de lucht in.

‘Na de aanslagen ontwikkelde ik een hoop irreële angsten: ik durfde niet meer met de ondergrondse metro of de bus, op donderdagen durfde ik de bovengrondse metro niet te nemen, omdat de aanslagen op een donderdag waren. Als ik iemand met een bepaald uiterlijk zag dat mij verontrustte, stapte ik uit en ging weer naar huis.

‘Wat mij geholpen heeft om van die angsten af te komen? Allereerst: groepspsychotherapie. De groepsvorm was belangrijk omdat ik zo de perspectieven kon horen van anderen en mijn eigen situatie kon relativeren. Ik heb zelf geen fysiek trauma ervaren, maar heb me achteraf gerealiseerd hoe dicht bij de bommen ik ben geweest.

‘Het tweede dat helpt is beseffen dat je niet alleen bent: het creëren van een hulpnetwerk van mensen die voor je kunnen zorgen. Vertel je vrienden hoe je je voelt, zodat ze er voor je kunnen zijn. De eerste keer dat ik de ondergrondse metro weer nam was niet makkelijk, maar ik was niet alleen.

‘Dat mensen bang zijn voor een aanslag is niet vreemd, maar in situaties als die in Christchurch of Utrecht ben je machtiger dan je kunt verwachten. Dat komt door de fysiologie van paniek: je komt op scherp te staan. En je kunt iets doen; je bent geen machteloze toeschouwer. De fysiologie van paniek leren begrijpen is het derde dat mij geholpen heeft: ik weet nu dat er een tijdslimiet aan angst zit. Zodra de chemicaliën in mijn lichaam hun werk hebben gedaan, is het weg.

‘Tegen wie nu de moskee niet in durft vanwege wat zich in Christchurch heeft afgespeeld, of wie bang is om de tram in te stappen na de aanslag in Utrecht, zou ik willen zeggen: de vijand van binnen is gevaarlijker dan de vijand van buiten. Als je wél het openbaar vervoer neemt, als je wél over de drempel van de moskee stapt, heb je de eerste stap gezet in de overwinning van je angst. Dat hoef je niet alleen te doen, doe het met steun van vrienden.

‘Na 2005 ben ik gaan werken met getraumatiseerde jongeren en kinderen. Dat ik die richting ben opgegaan is geen toeval. Dat is ook mijn antigif voor angst: ik probeer in mijn leven nu de nadruk te leggen op de positieve gevolgen van wat is gebeurd: mijn werk, mijn vrienden, mijn empathie voor anderen. Veertien jaar na de aanslagen voel ik mij daardoor zo sterk als een os.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.