column Heleen Mees

De twitteraar-in-chief bewijst met zijn tirade over het monetair beleid weinig ruggengraat te hebben

Afgelopen vrijdag kwamen in Jackson Hole, Wyoming, centrale bankiers van over de hele wereld bijeen voor het jaarlijkse symposium over monetair beleid. De bijeenkomst, die normaliter alleen wordt gevolgd door ­fanatieke central bank watchers, haalde deze keer de voorpagina’s van alle Amerikaanse kranten. De voorzitter van het Amerikaanse stelsel van centrale banken (de Federal Reserve, Fed), Jerome Powell, zei in zijn toespraak dat handelsoorlogen de economie schaden op manieren die de Federal Reserve niet kan oplossen.

Volgens Powell speelt de onzekerheid over het handelsbeleid een rol in de wereldwijde groeivertraging en in de tegenvallende productiecijfers en kapitaaluitgaven in de Verenigde Staten. Hoewel Powell erkende dat de Federal Reserve rekening kan en moet houden met de tegenvallende groei bij de vaststelling van het monetair beleid, zei hij ook dat dat de Fed niet kan garanderen dat het de negatieve gevolgen van de handelsoorlog van Donald Trump op de internationale handel op kan vangen.

De woorden hadden de mond van de centrale-bankpresident nog niet verlaten of Donald Trump twitterde al: ‘Zoals gewoonlijk deed de Fed NIETS! Het is ongelooflijk dat ze kunnen ‘spreken’ zonder te weten of te vragen wat ik aan het doen ben, wat binnenkort zal worden aangekondigd. We hebben een zeer sterke ­dollar en een zeer zwakke Fed. Ik zal ‘briljant’ werken met beide, en de VS zullen het geweldig doen. . .’ Alsof die tweet niet beledigend genoeg was vervolgde Trump met: ‘… Mijn enige vraag is, wie is onze grotere vijand, Jay Powell of voorzitter Xi?’

Arme Jerome Powell. De man die hem anderhalf jaar geleden tot voorzitter van het stelsel van centrale banken benoemde, vraagt zich nu publiekelijk af of hij een grotere vijand van de VS is dan de Chinese president, Xi Jinping. Hoewel Trump dagelijks krankzinnige uitspraken doet, impliceert hij hiermee dat de Amerikaanse centrale bank wordt geleid door een verrader. Eerder had Trump er al op gezinspeeld dat hij Powell zou ontslaan, hoewel staatsrechtdeskundigen zeggen dat Trump die bevoegdheid helemaal niet heeft.

Toen de aandelenmarkten vrijdag na Trumps twittertirade wereldwijd daalden, deed de twitteraar-in-chief er nog een schepje bovenop: ‘Ons land heeft vele jaren Duizenden Miljoenen Dollars verloren aan China. Ze hebben ons Intellectueel Eigendom gestolen met een snelheid van Honderden Miljarden dollars per jaar, & ze willen doorgaan. Dat laat ik niet gebeuren! We hebben China niet nodig en eerlijk gezegd zouden we veel beter af zijn zonder hen.’

Trump vervolgde: ‘Onze geweldige Amerikaanse bedrijven worden hierbij opgedragen om onmiddellijk op zoek te gaan naar een alternatief voor China, inclusief het weer THUIS brengen van de productie naar de VS.’ Volgens Trump heeft hij de autoriteit om dat te verordonneren op basis van een obscure wet uit 1977, de Emergency Economic Powers Act.

Aanvankelijk zei Trump tijdens de G7 in Biarritz dat hij spijt had van de handelsoorlog met China, maar het Witte Huis liet snel daarop een verklaring uitgaan dat Trump spijt had dat hij de tarieven op import vanuit China niet veel sneller had verhoogd.

Is het gek dat Amerikaanse bedrijven investeringen op een laag pitje zetten nu ze worden geconfronteerd met zoveel onzekerheid? Trump wil dat de centrale bank in september de rente met een vol procentpunt verlaagt, maar dat zal weinig verschil maken. Volgens econoom Gauti ­Eggertson zaten de centrale bankiers tijdens Powells speech in Jackson Hole voortdurend Twitter te verversen, wachtend op een reactie van president Trump. Is er beter bewijs dat monetair beleid op dit moment van ondergeschikt belang is?

Joe Wiesenthal, een presentator van Bloomberg News, twitterde zondagavond dat Trump de enige politicus is die een economische recessie durft te riskeren in een verkiezingsjaar, door pal te staan voor zijn principes. Maar toen de futures (termijncontracten) markten zondagavond in het rood openden, krabbelde Trump al terug. Maandagochtend vertelde Trump de verzamelde pers in Biarritz dat de Chinezen contact hadden opgenomen en de onderhandeling over een handelsakkoord worden hervat (de Chinezen ontkennen dat). De uitkomst van de handelsoorlog tussen China en de VS hangt af van de vraag wie, Xi of Trump, de hoogste pijngrens heeft. De VS heeft het meest te verliezen vanwege de grote Chinese afzetmarkt. Bovendien is een recessie in een verkiezingsjaar niet goed voor Trumps kansen om herkozen te worden. Trump heeft minder ruggengraat dan zijn aanhangers graag geloven.

Heleen Mees is econoom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden