Commentaar Postmonopolie

De terugkeer van het postmonopolie is het zoveelste voorbeeld van het falen van marktwerking

Leden van de FNV zijn in gesprek met werknemers van PostNL voor het sorteercentrum. Beeld ANP

Het is goed dat PostNL de enige postbezorger wordt. Zou het concurrent Sandd niet hebben gekocht, dan waren beide postbedrijven ten onder gegaan, de al jaren overduidelijk krimpende postmarkt in hun val meeslepend. Dat een markt verdwijnt, hoeft niet erg te zijn. Dat is het wel als op die ‘markt’ ook een maatschappelijk belang verdedigd moet worden. Als samenleving willen we fysieke brieven, kaarten en drukwerk kunnen versturen, ook als het onrendabel is.

In de laatste twee decennia van de vorige eeuw was Nederland in de ban van een achteraf irrationele behoefte zoveel mogelijk te privatiseren wat in handen van de overheid was. Iedereen, parlement, kabinet, ambtenaren, deed daarbij maar wat, concludeerde een parlementaire onderzoekscommissie van de Eerste Kamer in 2012. Men was unaniem over het doel: concurrentie toevoegen aan voormalige overheidstaken zou alles goedkoper én beter maken voor de in consument veranderde burger. Tegelijk zou de publieke sector kleiner en zuiniger worden.

Voor de heilzaam veronderstelde marktwerking was geen sector veilig: zorg, energie, openbaar vervoer, sociale zekerheid, post, telefonie, bankwezen. Totdat begin deze eeuw duidelijk werd dat de markt zelden als een markt werkt als de sturende rol van de overheid niet gemist kan worden. Om een onrendabele bus te laten rijden of om een brief bij een digibeet te krijgen.

Al met al is in één geval het doel, goedkoper en beter, gehaald. Telecommunicatie in handen van de staat is nu ondenkbaar. Met dank aan dezelfde digitalisering die er nu voor zorgt dat op de postmarkt de klok wordt teruggedraaid. Dat wordt hoe dan ook een monopolie, ook als de Autoriteit Consument en Markt (ACM) zegt dat PostNL Sandd niet mag overnemen. Het kabinet zal de ACM dan terugfluiten omwille van het publieke belang van postbezorging.

Eenmaal weer monopolist is het echter niet de bedoeling dat PostNL zich als zodanig gaat gedragen en zijn prijzen omhoog gooit. In ruil voor het Haagse groene licht moet een maximumprijs voor een postzegel wettelijk worden vastgelegd.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.