Brieven Zaterdag 28 september

De techniek is er, nu de politieke wil nog

De ingezonden lezersbrieven van zaterdag 28 september.

Beeld Bas van der Schot

Brief van de dag: maximumsnelheid

Sheila Sitalsing schrijft een column over de 130 kilometer-maatregel naar aanleiding van het stikstofadvies van de Commissie-Remkes (Ten eerste, 26 september). Het is een gedegen, historische en gedetailleerde ­analyse, maar niet geheel correct.

In de jaren zeventig reed Jan met de Pet al lang in een gewone auto, zoals de Kever van Volkswagen, de Renault 5 of de Opel Kadett. Het Lelijke Eendje (Deux Chevaux) werd alleen nog maar gereden door grappenmakende studenten. De 100 kilometer-regel was niet bedoeld om ­tegemoet te komen aan de ­jaloezie van de Gewone Man die in zijn eenvoudig karretje niet zo hard zou kunnen jakkeren als de rijken. Deze maatregel, een maximumsnelheid van 100 kilometer per uur op de snelweg, werd genomen door een kabinet dat in 1974, ten tijde van de oliecrisis, inzag dat het noodzakelijk was om zuinig om te gaan met de brandstof. Het was een uitermate effectieve maatregel die benzine spaarde, en die goed was voor mens en milieu. Hij werd ingesteld door het verstandige kabinet van Joop den Uyl.

Milieubewuste mensen ­zagen toen al het meervoudige nut in van minder hard en minder vaak autorijden. Ze stapten zelf zoveel mogelijk op de fiets, en promootten het gebruik ervan.

Het klopt dat handhaving van de 100 kilometer-regel lange tijd een probleem was. Maar daarvoor hebben we ­tegenwoordig handige technieken ter beschikking. Op snelwegen waarop trajectcontrole plaatsvindt, houdt zelfs de meest rabiate bolide-coureur zich braaf aan de snelheid. Doeltreffende handhaving kan dus. Nu de politieke wil nog.

Ben van der VeerBreda

Museumbezoekers

‘Museum is wit bolwerk gebleven’, aldus een kop in de Volkskrant van 12 januari 2006. Daarin wordt beschreven hoe ­‘zestien jaar overheidsbeleid om meer allochtonen te betrekken bij Nederlandse musea nauwelijks iets heeft opgeleverd’. We zijn nog eens veertien jaar verder en er lijkt weinig veranderd te zijn, als ik het interview met directeur van het Amsterdam Museum Margriet Schavemaker lees (Ten eerste, 27 september).

Iets zegt me dat het schrappen van de term Gouden Eeuw en het fluïde maken van het begrip ‘museum’ de komende dertig jaar weer niets zullen doen veranderen op dit punt – tenzij we eindelijk meer inzicht krijgen in de redenen voor grote groepen om weg te blijven uit de musea.

E.J. van GinkelLeiden

Vreemdetalenonderwijs

Taaldocententrainers Kirstin Plante en Carmen Meester hebben stevige kritiek op het vreemdetalenonderwijs (O&D, 26 september). Zij spiegelen ons voor dat je de manier waarop een kind de moedertaal verwerft heel simpel kunt overhevelen naar de schoolsituatie.

Vergelijk dan alleen maar eens de ­intensiteit van het één-op-ééncontact tussen moeder en baby met het één-op-dertigcontact tussen leraar en klas: als we er al van uit zouden mogen gaan dat de liefde van de leraar voor zijn klas even groot zou zijn als die van de moeder voor haar kind, dan moeten we toch in ieder geval erkennen dat de motivatie van ­bijvoorbeeld 3 havo om met de leraar te communiceren het niet helemaal haalt bij de motivatie van de baby in het ­contact met de moeder.

Natuurlijk is het goed om ook in de klas de leerlingen bloot te stellen aan spontane dagelijkse communicatie, maar de beperkte mate en intensiteit waarin dat mogelijk is, maken het noodzakelijk om ook gestructureerd te werken aan woordenschat en grammatica. Wat er gebeurt als je deze aspecten verwaarloost, zie je aan de gebrekkige lees- en schrijfvaardigheid van veel Nederlandse jongeren in hun moedertaal.

Jan van der Kempdocent Duits, Nijmegen

Spontane communicatie

Voor taaldocententrainers Kirstin Plante en Carmen Meester (O&D, 26 september) is het antwoord op de vraag hoe een leerling Duitse naamvallen zonder schema of werkwoordvervoegingen, zonder rijtjes kan leren, kinderlijk eenvoudig. Hun antwoord is de leerling blootstellen aan spontane, dagelijkse communicatie zodat de beheersing van de vreemde taal, het Duits, zich ontwikkelt zoals de beheersing van de moedertaal van de leerling zich ontwikkelde.

Günther is een introverte Duitstalige jongen van 10 jaar die zich nauwelijks bezighoudt met spontane dagelijkse communicatie. Toch heeft hij een uitstekende beheersing van het Duits. Zijn opa, Peotor, die als jonge man van 20 uit een ver buitenland naar Duitsland is verhuisd, is een extraverte persoonlijkheid die zich al vijftig jaar blootstelt aan spontane dagelijkse communicatie in het Duits. Toch is zijn Duits belabberd, wat vloeiendheid en accuratesse betreft.

Ik betwijfel of Kirstin Plante en ­Carmen Meester iets voor opa Peotor zouden kunnen betekenen. De reden is kinderlijk eenvoudig: in tegenstelling tot kleinkind Günther, die als kind het Duits heeft verworven, heeft opa Peotor als volwassene het Duits geleerd. Hij zou weinig baat hebben bij een extra portie spontane communicatie in het Duits van de taaldocenttrainers, net zo min als ieder ander die de kritische periode van taalverwerving voorbij is. Als men opa Peotor in de Duitse grammatica ­instrueert, bestaat de mogelijkheid dat zijn accuratesse en vloeiendheid in het Duits beter worden.

Austin O’Connorlerarenopleider Hogeschool Arnhem en Nijmegen

Natuurbehoud

Je kunt natuur behouden omdat je dat mooi vindt, omdat je dat belangrijk vindt, omdat je keuzen moet maken (zie de CO2-discussie). Je kunt ook beseffen dat alles wat je als mens(heid) nodig hebt door de natuur geschonken wordt, dat je zonder gewoon dood gaat.

‘Blijf de aarde trouw’, adviseerde Nietzsche 150 jaar geleden. Lees Blijf de aarde trouw – Pleidooi voor een nietzscheaanse terrasofie van Henk Manschot en kiezen is zo moeilijk niet meer.

Willem StortelderAlmen

Beeld Bas van der Schot

Drugsgebruik

Docent Gerard Drosterij betoogt dat zijn drugsgebruik los gezien moet worden van winsten en criminaliteit binnen het drugscircuit (O&D, 25 september). De verantwoordelijkheid daarvoor ligt ­namelijk geheel bij de overheid, die moet... (vul hier van alles zelf in).

Zoals echter de vleesgebruiker in ­Nederland moet beseffen wat de gevolgen zijn van het kopen van meer of minder plofkip, zo moet de drugsgebruiker ervan doordrongen zijn wat de maatschappelijke gevolgen zijn van het ­kopen van meer of minder pillen. Als Drosterij die verantwoordelijkheid wegwuift, is hij als docent geen knip voor de neus waard.

W. van der VeldenBuurmalsen

Kiesrecht

Vandaag, 28 september 2019, is het ­precies 100 jaar geleden dat de Wet-Marchant in werking trad. Die gaf vrouwen het actief kiesrecht. Daarmee kreeg ­Nederland eindelijk algemeen kiesrecht (m/v, actief en passief) en werden vrouwen ook burgers.

Dit jaar is vaak geschreven over ‘100 jaar vrouwenkiesrecht’. Maar dat is een hoogst ongelukkige term. Vrouwenkiesrechtstrijders (v/m) moesten die gebruiken om duidelijk te maken dat vrouwen niet van het kiesrecht mochten worden uitgesloten. De overwinning in 1919 leidde daarom tot algemeen kiesrecht, niet tot vrouwenkiesrecht. Wie vandaag de dag die term toch blijft gebruiken, houdt het maatschappijbeeld van 1919 in stand: dat het algemeen kiesrecht ­bestaat uit de componenten mannenkiesrecht en vrouwenkiesrecht. Terwijl de grote betekenis van de Wet-Marchant nu juist is dat aan dat seksistische idee een einde werd gemaakt.

Jeroen de WildtDen Haag

Genderneutraal

Genderneutraal opvoeden in de jaren tachtig, wat waren wij progressief. Zo kochten wij voor ons zoontje van 6 een strijkplankje. Een groot succes!

Hij gebruikte het onmiddellijk als racebaan voor zijn autootjes. Wat waren wij teleurgesteld. Weg illusie.

Emelie van Spaendonck en Anjo Clement, naïeve ouders, Leiden

Speelgoed

Trump, Erdogan en Bolsonaro, maar ook Borisje Johnson hebben hoogstwaarschijnlijk het verkeerde speelgoed van hun ouders gekregen. Poppen en wollen konijntjes hadden de wereld heel wat ellende kunnen besparen.

Bob van den BosDen Haag

Gasunie

‘Heet Gasunie straks Waterstofunie?’, kopt de Volkskrant (Economie, 26 september). Wat een rare vraag — waterstof is een gas. En het heet nu toch ook geen Aardgasunie?

Bert VanderveenEnschede

Waterstof

Waterstof zou heel best de toekomst voor de Gasunie kunnen worden (Economie, 26 september). Maar vervolgens wil ons staatsbedrijf een transport­leiding van tientalen kilometers voor warm water gaan aanleggen. Deze leiding door het Midden moet industriële restwarmte uit het fossiele Rotterdamse havencomplex naar Den Haag gaan brengen.

Gasunie begeeft zich op onbekend terrein. Nooit eerder legde het bedrijf warmtetransportleidingen aan. Energetisch is het ook onverstandig. Bij het Haagse GEB leerde ik al: met warmte moet je niet slepen. Vraag en aanbod van warmte moeten niet ver uit elkaar liggen. Met warm water kun je niet veel en het transport, met aanvoer- en ­retourleidingen, is zeer kostbaar met veel energieverlies. De directie van ­Gasunie zou dat moeten weten.

Maar ja, als de Rijksoverheid als enige aandeelhouder het vraagt en Wiebes er nog eens 90 miljoen euro bij legt, dan ga je de mogelijkheid natuurlijk onderzoeken. Ook als die leiding door het Midden beter achterwege kan blijven.

Louis KanneworffDen Haag

Beroep m/v

Eind jaren zeventig maakten mijn vrouw en ik een rondreis in de toen nog ‘socialistische’ Sovjet-Unie. Tijdens een gearrangeerde ontmoeting met een groep burgers werd ons vol trots verteld dat 90 procent van de artsen vrouwen waren.

Geweldig, denk je dan. Later hoorden wij hoe dat kwam: mannen vonden het erbij behorende salaris veel te laag. Zou dat bij ons ook een factor zijn?

Niko HoebeAlkmaar

Woonoverlast

De VVD heeft de bezuinigingen op de GGZ altijd verdedigd als noodzakelijk om geld vrij te maken voor mensen die écht zorg nodig hebben.

Deze week stond in de krant dat de laatste twee jaar alle vormen van woonoverlast zijn toegenomen en dat deze toename voornamelijk te wijten is aan huurders met psychische problemen (Ten eerste, 26 september). ‘Door uitholling van de zorg blijven deze huurders langer zelfstandig wonen, zonder goed begeleid te worden’, lezen we. Wat is hier misgegaan?

Brigitte KlupertLeuth

E-sigaret

Ondernemer Jan Hein van Erp snapt niet waarom zijn product het moet ontgelden (‘Is het einde van de e-sigaret voorbij?’, 27 september). ‘Er zitten geen schadelijke stoffen in. Nicotine zit van nature ook in broccoli.’ Hoe vaak per dag inhaleert de heer Van Erp een ­broccoli?

Joost VermuëUtrecht

Klimaatverandering

Eind 19de eeuw was, door de honderdduizenden viervoeters in Londen, paardenmest op straat een groot probleem. Journalisten en misantropen voorspelden dat binnen vijftig jaar de straten van Londen bedolven zouden worden onder meters stinkende paardenpoep. Londen zou tot stilstaan komen. Niet lang daarna kwam good old Henry Ford aanzetten in zijn auto.

Per definitie is het nieuws voornamelijk slecht en de populaire media willen er ter wille van de oplage soms een ­hysterisch schepje bovenop doen, zowel toen als nu.

Desalniettemin zijn de waarschuwingen van wetenschappers over de ­klimaatveranderingen niet mals: ons dierbare Nederland zal stukje bij beetje als een Atlantis verdwijnen onder de Noordzee. Ontegenzeggelijk, mede door onwillige machthebbers, hebben wij onze handen vol aan deze klimaatproblematiek. Maar de pessimisten ­onderschatten de invloed van twee ­belangrijke aspecten: ten eerste de machtige overlevingsdrang van de mens en ten tweede het vernuft van ­creatieve doeners die al lang bezig zijn met oplossingen.

De leken, onder wie ikzelf, zijn wakker geworden en dragen ook een piepklein steentje bij. Ik heb vertrouwen in het vernuft en de overlevingsdrang van de mens en vooralsnog geniet ik elke dag van mijn droge voeten.

Fred CarenLeiden

Protestgeneratie

Dank aan Gerard Teunissen, voor zijn brief waarin hij uiteenzet dat de 60-plus-generatie mogelijk voor de derde keer bestolen gaat worden (O&D, 25 september). Zijn oproep tot verzet is me uit het hart gegrepen. Wij zijn van de ­protestgeneratie en hebben, toen we nog hardwerkende mensen waren, ­geprotesteerd tegen kernenergie, tegen kruisraketten, voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen, enz. Dat zijn we toch nog niet verleerd?

De oproep van Teunissen om met onze brommobielen de snelweg te ontregelen, lijkt me geweldig. Maar er kan meer. Wat te denken van het staken van vrijwilligerswerk in organisaties van welzijn, zorg en cultuur? En als oppas-oma’s en -opa’s? Volgens het CBS is tussen 2012 en 2016 liefst 42,7 procent van de 65-plussers vrijwilliger en 34,9 procent van de 75-plussers. Daarnaast zijn veel gepensioneerden mantelzorgers, waardoor het inzetten van professionele zorg wordt uitgesteld. Dat bespaart zorgkosten. Volgens cijfers van het SCP en CBS uit 2016, is 34 procent van de mantelzorgers ouder dan 65 jaar.

Wat zou staken betekenen voor het welzijn van ouderen en hulpbehoevenden, de zorgvraag en zorgkosten? Niet weinig, denk ik. Als Klaas Knot en Den Haag niet tot inzicht komen, hebben we nog een laatste troef. In 2021 massaal op 50Plus stemmen.

Marian VeugelersAlmelo

Vuurwerk

Bij het afsteken van vuurwerk komen zware metalen zoals lood, barium en chroom vrij, alsmede schadelijke ­stoffen als chloriden, dioxiden, rook en fijnstof, koolstofmonoxide, zwaveloxiden en... stikstof.

Kortom, nu is het uitgelezen moment om eindelijk het absurde afsteken van particulier vuurwerk definitief aan banden te leggen.

L. de GitCastricum

Handhaven

Ik mag hopen dat de verontwaardiging over de opmerking van staatssecretaris Blokhuis dat het rookverbod in de horeca voorlopig niet wordt gehandhaafd net zo groot is als de verontwaardiging over de opmerking van o.a. burgemeester Halsema over het niet geven van ­prioriteit aan het handhaven van het boerkaverbod. Maar ik denk het niet.

Erik BiesemaatVorden

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden